آسیب­ شناسی کاربرد روش‌های آماری و داده ­پردازی در پژوهش ­های علمی کشاورزی

Abstract

امروزه، آمار در همه‌ی عرصه‌های علمی برای دستیابی به نتایج ملموس و قابل اعتماد، به کار می رود و به ندرت می توان بدون کاربرد داده‌پردازی‌های آماری (به‌صورت کمّی و کیفی)، اقدام به تفسیر و تحلیل نتایج حاصل از پژوهش‌های علمی کرد. اما، چالش اصلی در این زمینه، شیوه کاربرد بهینه آمار در پژوهش هاست. پژوهش‌های کشاورزی نیز از این قاعده مستثنی نیستند. برخی در کاربرد آمار افراط کرده و پژوهش آنان بیش‌تر بازی با روش های آماری و به نوعی داده‌بازی و در شرایطی داده‌سازی است که منجر به شکل گیری نوعی انحراف و استفاده نادرست از آمار در تحقیق می‌شود که با عنوان «آمارزدگی» از آن یاد می‌شود. عده‌ای هم به کاربرد آمار در تحقیقات باور ندارند. از این رو هدف این پژوهش، «آسیب‌شناسی کاربرد آمار و داده‌پردازی در پژوهش‌های علمی کشاورزی» بود. پژوهش از نظر ماهیت تحقیق، کاربردی، از نظر دیده‌مانی، کیفی و از نظر نوع تحقیق، توصیفی است که با استفاده از فن دلفی کلاسیک در سه مرحله انجام گرفت. نمونه مورد مطالعه که به صورت هدفمند انتخاب شدند، اعضای هیأت علمی و دانشجویان دکتری کشاورزی در سطح ایران بودند (17=n). در این راستا، مهم‌ترین نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدهای کاربرد آمار و داده پردازی در پژوهش های کشاورزی از دیدگاه پاسخگویان شناخته شدند و در پایان میانگین امتیازهای هر چهار بخش، با تحلیل ماتریس SWOT محاسبه شد. یافته‌ها نشان دادند که نقطه برآیند ناشی از تحلیل ماتریس SWOT در ناحیه SO (راهبرد تهاجمی) قرار دارد. بر این اساس، راهبردهای پیشنهادی تدارک و ارائه شدند.