بررسی و پایش خشکسالی با استفاده از شاخص‌های خشکسالی ؛ مطالعه موردی حوضه آبریز دز

Abstract

خشکسالی یک پدیده آب و هوایی است که احتمال وقوع این پدیده در همه نقاط کره زمین و با هر شرایط اقلیمی وجود دارد. طراحی و توسعه سیستم­های منابع آب، توزیع و انتقال آب و بخش_­های مختلف کشاورزی تا حد زیادی با نحوه مدیریت خشکسالی و تعیین راه­های مقابله با این پدیده ارتباط دارد. در این تحقیق به منظور بررسی خشکسالی در حوضه آبریز دز از داده­های بارندگی سالانه ایستگاه­های تنگ­پنج و تله زنگ سد دز طی یک دوره آماری مشترک 17ساله (1389-1373) استفاده گردید. وضعیت خشکسالی براساس داده­های مذکور با استفاده شاخص­های درصد نرمال(PNI)، دهک(DI)، استاندارد بارش(SPI)، Z چینی(CZI)، Z چینی اصلاح شده (MCZI)، نمره Z (ZSI) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین وقوع خشکسالی شدید.براساس شاخص­های PNI، MCZI، ZSI مربوط به ایستگاه تله زنگ (1مورد که سالهای آن به ترتیب عبارتند از: 1386-1387، 1374-1375و 1386-1387) و براساس شاخص DI یک مورد مربوط به ایستگاه تله زنگ (1386-1387) و براساس شاخص SPI یک مورد مربوط به ایستگاه تنگ پنج (1378-1379) می­باشد. همچنین بر اساس شاخص­ CZI هر دو ایستگاه مشکلی ندارند. بر اساس شاخصRAI سه مورد خشکسالی بسیار شدید در ایستگاه تنگ پنج (1378، 1387 و 1390) و چهارمورد خشکسالی بسیار شدید در ایستگاه تله­زنگ (1373، 1378، 1387 و 1390) مشاهده شده است. براساس شاخص­های متعدد فراگیرترین سال­های خشکسالی مربوط به سال­های 1386تا 1388بوده است.