بررسی تأثیر شیب خاک و شدت بارندگی بر انتقال محلول با استفاده از مطالعه آزمایشگاهی و مدل HYDRUS-2D

Abstract

خاک نه­تنها محیطی برای رشد گیاه، بلکه انتقال دهنده بسیاری از آلاینده­ها به اتمسفر و آب­های سطحی و زیرزمینی است و لذا مطالعه حرکت مواد در خاک اهمیت زیادی دارد. در این مطالعه تأثیر شیب خاک و شدت بارندگی بر انتقال محلول در خاک در شرایط آزمایشگاهی بررسی شد. آزمایش­ها در دو توده خاک شیب­دار و بدون شیب انجام گرفت و شامل تزریق یک محلول غیرواکنش دهنده (سدیم­کلرید) با دو شدت مختلف بود. نتایج نشان دادند که شیب خاک موجب افزایش انتقال محلول در جهت عرضی می­شود. همچنین افزایش شدت تزریق باعث تسریع حرکت محلول به سمت عمق خاک شده و با افزایش مقدار محلول در اعماق خاک موجب افزایش غلظت بیشینه در آن­جا می­گردد. در ادامه از مدل HYDRUS-2D برای شبیه­سازی انتقال محلول استفاده شد. عملکرد مدل بعد از بهینه­سازی پارامترهای ورودی بهبود یافت و مقادیر غلظت محلول با ضریب تبیین ( ) بین 907/0-848/0 و ضریب بازدهی نش-ساتکلیف (EF) بین 907/0-805/0 و همچنین مقادیر پایین جذر میانگین مربعات خطا (RMSE) به خوبی شبیه­سازی شدند.