تعیین وضعیت تغذیه‌گرایی دریاچه سد اکباتان با استفاده از شاخص کارلسون

Abstract

سد اکباتان همدان بر روی رودخانه آبشینه قرار دارد و هدف آن تامین آب شرب و کشاورزی همدان است. با توجه به اهمیت کیفیت آب پشت سدها، هدف این تحقیق بررسی وضعیت تغذیه­گرایی آب دریاچه سد اکباتان می­باشد. در این تحقیق فصل خشک سال (تابستان) به عنوان زمان بحرانی که دما و نور بیشتری در محیط فراهم است برای بررسی میزان تغذیه­گرایی آب پشت سد انتخاب شده است. تعداد 12 ایستگاه در نقاط مختلف دریاچه سد اکباتان مشخص و نمونه­برداری از این نقاط صورت گرفت. در این مطالعه پارامترهای pH، دما، دیسک سکی، نیترات، فسفات و کلروفیل اندازه­گیری شد. سپس با استفاده از شاخص کارلسون میزان تغذیه­گرایی در نقاط مختلف دریاچه این سد تخمین زده شد. همچنین پهنه­بندی پارامترهای کیفی و شاخص کارلسون با استفاده از GIS انجام گرفت. شاخص کارلسون در نقاط مختلف دریاچه بین 7/35 تا 7/50 تغییر می­کند. با توجه به مقدار به دست آمده برای این شاخص، دریاچه در نقاط ورودی بیشتردر معرض تغذیه­گرایی قرار دارد. همچنین فسفر عامل کنترل تغذیه­گرایی این سیستم می­باشد. نتایج نشان داد در نقطه شماره یک که نزدیک به بدنه سد قرار دارد شاخص کارلسون از سایر نقاط کمتر و در وضعیت الیگوتروفیک دارد. نقطه شماره 11 که در شاخه سمت چپ ورودی به دریاچه سد قرار دارد در وضعیت یوتروفیک است. سایر نقاط حالت مزوتروفیک را نشان می­دهند. این تحقیق نشان داد دریاچه سد مخزنی اکباتان پتانسیل مغذی شدن را دارد.