ارزیابی آسیب پذیری خشکسالی کشاورزی در اقلیم‌های خشک و نیمه‌خشک به کمک GIS و فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)؛ مطالعه موردی شهرستان تفت یزد

Abstract

خشکسالی به عنوان یکی از مخاطرات بزرگ طبیعی با تاثیر قابل توجهی بر محیط زیست، جامعه، کشاورزی و اقتصاد، در نظر گرفته شده است. اثرات خشکسالی بسیار حیاتی و به خصوص پر هزینه‌تر از هر نوع دیگری از بلایای طبیعی جهانی می‌باشد و افراد بیشتری را تحت تاثیر قرار می‌دهد. امروزه در جهان، تصمیم‌گیران، روش‌های متعددی را برای سازگاری و کاهش خسارات بلایای طبیعی از جمله خشکسالی دنبال می‌کنند و پیشنهاد می‌دهند که در مدیریت خشکسالی با نگاه مدیریت ریسک به مسئله نگریسته شود و در کنار آن تلفیقی از مدیریت بحران و ریسک در مواقع مختلف به صورت توأمان به کار رود. به منظور ارزیابی خسارات منطقه مطالعاتی در اثر خشکسالی کشاورزی، باید نقشه‌های آسیب‌پذیری خشکسالی کشاورزی تهیه شود. در این راستا استفاده از سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی، می‌تواند منجر به نتایج دقیق‌تر و واقعی‌تری شود. در مطالعه خشکسالی، به منظور ذخیره سازی، تجزیه و تحلیل حجم زیادی از داده‌های سنجش از راه دور و یکپارچه‌سازی اطلاعات از منابع مختلف، از قابلیت‌های سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و تحلیل سسله مراتبی (AHP) استفاده می‌نمایند. به طور کلی، عوامل آسیب‌پذیری خشکسالی کشاورزی مختلف است. استفاده از این عوامل در تهیه نقشه آسیب‌پذیری خشکسالی کشاورزی در مناطق مختلف، بسته به در دسترس بودن و قابلیت اطمینان داده‌ها دارد. هدف از این پژوهش، ارائه یک روش برای تهیه نقشه آسیب‌پذیری ناشی از خشکسالی کشاورزی در شهرستان تفت استان یزد بوده است.