ارزیابی و واسنجی مدل WMS/HEC-HMS در حوضه آبریز سد مهاباد

Abstract

کمبود آب که مردم ایران از قدیم با آن مواجه بوده‌اند، چنان پیچیدگی‌های فنی، فرهنگی و اقتصادی- اجتماعی به وجود آورده است که حتی استفاده علمی از این منابع را تحت‌الشعاع قرار داده است، لذا قبل از هر تصمیم‌گیری باید ابعاد این‌گونه مسائل از نظر هیدرولوژیکی شناخته شود. استفاده از روابط تجربی بارش-رواناب به‌عنوان یکی از ساده‌ترین روش‌ها در تخمین حجم رواناب خروجی از حوضه‌ها شناخته می‌شود. با توسعه کامپیوترها و قابلیت‌های محاسباتی و تصمیم‌گیری منطقی آن‌ها، محققین روش‌ها و متدهای جدیدی برای حل دقیق‌تر و بهینه‌تر مسائل و پدیده‌های مختلف توسعه داده‌اند. در این تحقیق فرآیند بارش- رواناب حوضه آبریز سد مهاباد با استفاده از مدل مفهومی HEC-HMS شبیه‌سازی‌شده است. فرآیند شبیه‌سازی با استفاده از روش‌های شماره منحنی SCS و مقدار اولیه و نرخ ثابت تلفات برای محاسبه میزان تلفات و روش‌های هیدروگراف واحد کلارک و هیدروگراف واحد اشنایدر جهت برآورد میزان رواناب انجام گرفته است و کارایی آن‌ها با استفاده از معیارهای آماری، مجذور میانگین مربعات خطای وزنی (PRMSE) و ضریب تبیین (R2) مورد ارزیابی قرار گرفته است. بررسی نتایج شبیه‌سازی حکایت از انطباق بهتر روش شماره منحنی SCS نسبت به روش نرخ ثابت و مقدار اولیه برای محاسبه میزان تلفات دارد.