مقایسه چند روش درون یابی مکانی و انتخاب مناسب ترین روش برای پهنه بندی نیترات و فسفات در آب زیرزمینی شهرکرد

Abstract

انتخاب و به کارگیری روش درون­یابی مناسب می­تواند منجر به تولید نقشه­هایی دقیق­تر و صحیح­تر گردد. هدف از انجام این پژوهش تعیین مناسب­ترین روش درون­یابی از بین انواع کریجینگ، وزن دهی معکوس فاصله (با توان­ 1 تا ۴) و انواع کوکریجینگ جهت پهنه­بندی و نقشه­کشی مولفه­های نیترات و فسفات در آب­ زیرزمینی دشت شهرکرد بود. برای این منظور از داده‏های غلظت نیترات و فسفات 97 حلقه چاه کشاورزی دشت شهرکرد استفاده شد<span style="text-decoration: line-through;">.</span> در روش­ کریجینگ معمولی نیترات، مقدار <em>R²</em>حداقل99/0، <em>mg/L</em> 1 <em>RMSE<</em> و <em> mg/L</em> 1/0<em>ME<</em> و در پهنه­بندی فسفات به روش کریجینگ معمولی مقدار <em>R²</em> نزدیک به واحد،01/0 <em>RMSE=</em> و <em>ME</em> نزدیک به صفر به دست آمد. کارآیی روش وزن دهی معکوس فاصله در پهنه­بندی نیترات و فسفات ضعیف­تر از کریجینگ بود و با افزایش توان روش معکوس فاصله مقدار <em>R²</em> کاهش و مقدار <em>RMSE</em> افزایش یافت. با این حال توان 1 معکوس فاصله را در شرایطی می‏توان جایگزین کریجینگ کرد. در پهنه بندی نیترات یا فسفات روش کوکریجینگ با استفاده از یکدیگر به عنوان متغیر کمکی ارزش هزینه آن را ندارد.نقشه­های حاصل از ویژگی­های تغییر نمای منتخب و روش کریجینگ معمولی برای نیترات و فسفر نشان داد میزان آلودگی آب زیرزمینی شهرکرد به این دو آلاینده از شمال به جنوب دشت روبه افزایش است. همخوانی خلاصه­ی آماری مشاهدات با خلاصه­ی آماری نقشه­ها که به روش کریجینگ تولی شده بودند دقت خوب این روش را نشان داد. در مجموع استفاده از روش کریجینگ معمولی به دلیل دقت بیشتر، محاسبات کمتر و نیاز به داده کمتر در بین روش­های مقایسه شده، برای پهنه­بندی نیترات و فسفات آب زیرزمینی شهرکرد توصیه می­شود.