شناسایی عامل‌های مشوق و بازدارنده‌ گرایش جوانان روستایی به شغل کشاورزی در روستاهای قصرشیرین

Abstract

جوانان روستایی نقش عمده‌ای در توسعه بخش کشاورزی دارند. با توجه به اهمیت تعیین‌کننده ورود جوانان روستایی به شغل کشاورزی، این تحقیق با هدف شناسایی مشوق‌ها و بازدارنده‌های اشتغال جوانان روستایی در کشاورزی قصرشیرین انجام شد. جامعه آماری این تحقیق علی- ارتباطی را4230 تن از جوانان روستا‌های شهرستان قصرشیرین در دامنه سنی 15 تا 29 سال تشکیل دادند که 118 تن از آنان با استفاده از فرمول کوکران به عنوان نمونه تحقیق مشخص شدند که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند‌. ابزار تحقیق پرسشنامه بود که روایی شکلی و محتوایی آن با استفاده از نظرسنجی از اعضای هیئت‌علمی گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه زنجان و پس از انجام اصلاح‌های مورد نظر آنان تأیید شد. برای سنجش پایایی از پیش‌آزمون و محاسبه ضریب پایایی تتا استفاده شد (83/0=Ө). نتایج آزمون من وایتنی نشان داد که گرایش جوانان عضو شبکه‌های اجتماعی مجازی به شغل کشاورزی به‌طور معنی‌داری پایین‌تر از افراد غیر عضو می‌باشد و گرایش جوانان از نظر جنس و وضعیت اشتغال تفاوت معنی‌داری نداشت. با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی بازدارنده‌های گرایش جوانان به شغل کشاورزی در شش عامل شامل جذابیت پایین کشاورزی و نبود تسهیلات کافی اشتغال، سودمندی بالاتر مشاغل غیر کشاورزی و سختی کار کشاورزی، نگرش منفی به روستا و امکان کسب موقعیت بالاتر در شهر، نبود بستر مناسب برای کشاورزی، کمبود امکانات رفاهی، بهداشتی و تفریحی در روستا و سوددهی بالاتر سرمایه در شهر خلاصه شدند. این عامل‌ها در مجموع 41/61 درصد از واریانس بازدارنده‌ها را تبیین کردند. نتیجه رگرسیون ترتیبی نیز نشان داد که سه متغیر احساس ارزشمندی در روستا، سن و گرایش به روستانشینی نقش مثبت و سطح تحصیلات نقش منفی در گرایش جوانان روستایی به اشتغال در بخش کشاورزی داشتند.