انگیزه کشاورزان برای شرکت در برنامه‌های آموزشی مراکز جهاد کشاورزی: مورد مطالعه استان مازندران

Abstract

در راستای توسعه و بهزیستی زندگی روستائیان و کشاورزان، نقش مراکز جهاد کشاورزی در آموزش و افزایش دانش و مهارت کشاورزان بسیار اهمیت دارد. این پژوهش با هدف بررسی انگیزه کشاورزان برای شرکت در برنامه‌های آموزشی مراکز جهاد کشاورزی در استان مازندران طراحی و اجرا شد. جامعه آماری پژوهش را کشاورزان استان مازندران تشکیل می‌دادند (336532=N)، که با استفاده از جدول نمونه گیری کرجسی و مورگان شمار نمونه 384 تن برآورد شد و برای افزایش اطمینان این شمار به 414 تن افزایش یافت و با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله‌ای نمونه مورد بررسی انتخاب شد. این بررسی از نوع تحقیقات شبه آزمایشی می‌باشد که با استفاده از فن پیمایش داده‌ها گرد‌آوری شد. ابزار گرد‌آوری اطلاعات پرسشنامه‌ محقق ساخت بود که روائی آن توسط چند تن از متخصصان و استادان ترویج و آموزش کشاورزی مورد تایید قرار گرفت و دامنه ضریب های تتای ترتیبی (89/0 - 75/0 θ = ) نشان دهنده پایایی مناسب ابزار سنجش بود. نتایج بررسی انگیزه کشاورزان در چهار بعد نشان داد انگیزه کمال‌جویی و انگیزه زیستی دارای میانگین بالاتری نسبت به دو انگیزه رفاهی و هویتی بودند. با استفاده از تحلیل خوشه‌ای کشاورزان به سه گروه همگن تقسیم شدند و نتایج آزمون تحلیل واریانس نشان داد اختلاف گروه‌ها در سه متغیری که برای خوشه‌بندی استفاده شدند معنی‌دار می‌باشد. بنابر نتایج آزمون رگرسیون ترتیبی در خوشه‌های مختلف، متغیرهای میزان درک مشکلات شرکت در کلاس، نگرش نسبت به مسئولان و کارشناسان مراکز جهاد کشاورزی، میزان مراجعه به این مراکز، میزان پذیرش مسئولیت در روستا و شمار اعضای خانوار در پیش‌بینی میزان انگیزه کشاورزان بیشترین سهم را داشتند و در خوشه های مختلف حدود 2/15 تا 5/83 درصد از تغییرپذیری های متغیر وابسته میزان انگیزه را پیش‌بینی می کنند.