کاربرد همزمان ترکیبات PAH و آلکان‌های نرمال در تعیین منشا و سمیت هیدروکربن‌ها در رسوبات سطحی سواحل جنوب غربی دریای خزر

Abstract

<strong>هیدروکربن‌های آروماتیک چند حلقه‌ای </strong><strong>(PAH)</strong><strong>‌ و آلکان‌های نرمال، گروه بزرگی از آلاینده‌های پایدار محیطی را تشکیل می‌دهند. ‌</strong><strong>در این مطالعه به‌منظور بررسی پراکنش و منشاء ترکیبات </strong><strong>PAH</strong><strong> و آلکان‌های نرمال در رسوبات سطحی سواحل جنوب غربی دریای خزر و مقایسه آن‌ها با استاندارهای موجود، تعداد 18 نمونه رسوب سطحی از 2 نیم‌خط عمود بر ساحل استان گیلان (سنگاچین و هشت پر، از اعماق 10، 20 و 50متری) جمع‌آوری شد و نمونه‌ها با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی با طیف سنج جرمی مورد آنالیز قرار گرفتند. منشاء آلکان‌های نرمال بر اساس شاخص‌های (95/0-76/0)</strong><strong>CPI </strong><strong>، (5</strong><strong>6</strong><strong>/</strong><strong>6</strong><strong>-3/3) </strong><strong>U/R</strong><strong>، (42/0-21/0) </strong><strong>pr/ph</strong><strong> انجام گرفت. همچنین تعیین منشاء ترکیبات </strong><strong>PAH</strong><strong> به روش نسبت‌‌های تشخیصی (37/13-93/1) </strong><strong>LMW/HMW</strong><strong>، </strong><strong>(7/16-44/11) </strong><strong>Phenanthrene/Anthracene</strong><strong>، </strong><strong>(33/10-69/4) </strong><strong>Chrysene/Benzo(a)anthracene</strong><strong>، (</strong><strong>69/0-53/0)</strong><strong>Fluoranthene/Pyrene</strong><strong> و (08/0-0</strong><strong>5</strong><strong>/0) </strong><strong>MP/P</strong><strong> انجام گرفت که بر اساس این نسبت‌ها وجود منشاء غالب پتروژنیک برای هیدروکربن‌ها در منطقه ثابت شد. غلظت کلی 30 ترکیب </strong><strong>PAH</strong><strong> و آلکان‌های نرمال در رسوبات به‌ترتیب 95/626 تا 53/3842 نانوگرم بر گرم و 8/823 تا 5/3899 میکروگرم بر گرم به‌دست آمد. بر اساس استانداردهای آمریکا سطوح ترکیبات نفتالین، آسنفتیلن، آسنفتن و فلورن بالاتر از غلظت استاندارد </strong><strong>ERLs</strong><strong> در ایستگاه‌های عمق 50 متری هشت پر و سنگاچین بود، درحالی که بر اساس استانداردهای کانادا، سطوح این ترکیبات در تمام ایستگاه‌های بالاتر از استاندارد </strong><strong>ISQGs</strong><strong> بود. نکته حائز اهمیت غلظت بالای ترکیب نفتالین به‌عنوان سمی‌ترین ترکیب </strong><strong>PAH</strong><strong> در تمام ایستگاه‌ها بود که نیاز به توجه بیشتر به این ترکیب را برای اتخاذ روش‌های صحیح مدیریتی می‌طلبد.</strong>