استفاده از روش عناصر مرزی متقابل دوگانه در پهنه‌بندی شوری آب‌های زیرزمینی منطقه‌ نوق رفسنجان

Abstract

در این مقاله، یک روش عددی جدید بر پایه‌ روش عناصر مرزی متقابل دوگانه برای درونیابی داده‌های پراکنده ارائه شد. برای این منظور، از 120 حلقه چاه موجود در منطقه‌ نوق رفسنجان نمونه‌‌برداری و شوری آب‌ آن‌ها اندازه‌گیری شد. ضمن پهنه‌بندی مکانی وضعیت شوری آب‌های زیرزمینی منطقه‌ مورد مطالعه، دقت تخمینگر پیشنهادی با تخمینگرهای معمول (کریجینگ معمولی و معکوس فاصله وزندار) مقایسه شد. به‌علاوه، کارآمدترین روش درونیابی از طریق تعیین میانگین رتبه‌ای هر کدام از سه تخمینگر مزبور تعیین شد. نتایج نشان داد که دقت روش عناصر مرزی متقابل دوگانه، به‌علت دارا بودن مقادیر کمتر شاخص‌های اعتبارسنجی جذر میانگین مربعات خطا (RMSE) و جذر میانگین مربعات خطای نسبی (RMSE%) و نیز مقدار بیشتر شاخص نیکویی تخمین (G)، نسبت به تخمینگرهای کریجینگ و معکوس فاصله وزندار برتری نسبی دارد. همچنین، استفاده از میانگین رتبه‌ای و انحراف استاندارد رتبه‌ها به‌منظور دوری جستن از اثرات داده‌های پرت نشان داد که روش عناصر مرزی متقابل دوگانه از کارایی تخمین بالاتری نسبت به دو تخمینگر دیگر برخوردار است. با این وجود، ترکیب روش عناصر مرزی متقابل دوگانه با متغیرهای کمکی در راستای بهبود کارایی درونیابی و توسعه‌ یک الگوریتم کاربرپسند با قابلیت کاربرد در یک بسته‌ نرم‌افزاری سامانه‌ اطلاعات جغرافیایی، نیازمند پژوهش‌های بیشتری است.