ارزیابی طرحهای توسعه منابع آب در سیستم چندمخزنه زیرحوضه دره‌رود با استفاده از شاخصهای عملکردی

Abstract

شبیه‌سازی سیستم‌های منابع آب ابزاری کارآمد در ارزیابی گزینه‌های مختلف و تصمیم سازی در شرایط توسعه است. حوضه آبریز رودخانه ارس در شرایط توسعه با افزایش شدید نیاز آبی مواجه است که برای این منظور احداث چند سد در دست مطالعه است. در این مطالعه از روش پویایی سیستم برای شبیه‌سازی سیستم منابع آب زیرحوضه دره‌رود از حوضه آبریز رودخانه ارس استفاده شد. سپس، برای ارزیابی سیاست‌های مطرح شده از شاخصهای عملکردی استفاده شد. سه شاخص استفاده شده در این مطالعه اعتمادپذیری، برگشت‌پذیری و آسیب‌پذیری بودند که در محاسبه شاخصهای برگشت‌پذیری و آسیب‌پذیری از دو تعریفِ برآورد مبتنی بر میانگین و برآورد مبتنی بر مقدار بیشینه استفاده شد. نتایج مقایسه شاخصها با تعاریف مختلف نشان داد اگرچه استفاده از برآوردگرهای مبتنی بر بیشینه مقدار در مطالعات گذشته توصیه شده است، اما برآوردگرهای مبتنی بر میانگین به‌دلیل در نظر گرفتن وضعیت سیستم در شرایط مختلف، حاوی اطلاعات مفیدتری هستند. بهره‌گیری از این شاخصها در کنار نتایج مدل‌سازی علاوه بر اطلاعات سودمندی که برای تصمیم‌گیران و تصمیم‌سازان دارد، امکان پیش‌بینی وضعیت سیستم در شرایط شکست را نیز فراهم می‌آورد.