استفاده از ماهی قزل آلا برای سنجش سمّیت ناشی از آرسنیک در آب

Abstract

برای ارزیابی اثرات مواد و ترکیبات سمی موجود در آب و فاضلاب ، انجام آزمایشهای فیزیکی و شیمیایی به تنهایی کافی نیست و باید آزمایشهای سمّیت نیز انجام شود. هدف از انجام آزمایشهای سمّیت ممکن است سنجش سمّیت کل یا سمّیت ناشی از یک ماده سمی معین باشد که این آزمایشها ترجیحاً با استفاده از موجودات زنده بومی آب پذیرنده انجام می‌شود. هدف از این تحقیق تعیین سمّیت آرسنیک (As) آب روی ماهی قزل آلای رنگین‌کمان بومی کشور بود. سمّیت حاد آرسنیک به وسیله اندازه‌گیری اثرات مرگ و میر آن روی ماهی قزل آلای رنگین کمان در شرایط استاتیک تعیین شد. در پنج آکواریم به ابعاد 30*30*25 سانتی‌متر، پنج غلظت 5 ،10 ،15 ،20 و25 میلی گرم در لیتر از محلول تست آرسنیک تهیه و به هر غلظت ده عدد ماهی اضافه شد و یک آکواریوم با شرایط یکسان که فاقد محلول آرسنیک بود به عنوان شاهد در نظر گرفته شد. مقدار آرسنیک ، اکسیژن محلول، دما و pH محلول تست در زمانهای 2 ،4 ،6 ،8 ،24 ،48 ،72 و96 ساعت اندازه گیری شد. دمای آب آکواریوم از طریق گردش آب در داخل یخچال به صورت غیرتماسی با نمونه‌ها تنظیم می‌شد. مقدار LC₅₀ در زمانهای 24 ،48 ،72 و 96 ساعت به ترتیب برابر28/13 ،21/77 ،15/78، و 12/72 میلی‌گرم در لیتر تعیین شد و منحنی پروبیت با استفاده از نرم‌افزار هاروارد چارت ایکس ال و منحنی LC₅₀ بااستفاده از نرم افزار اکسل رسم شد. نتایج به دست آمده از این تحقیق با نتایج مطالعات انجام شده توسط بعضی از محققانی که بر روی همین گونه در سایر کشورها مطالعه نموده‌اند، مطابقت دارد