توسعه و ارزیابی مقیاس سنجش بزه‌دیدگی سایبری در ایران مطالعه موردی: کاربران اینترنت در استان قم

Abstract

علیرغم اهمیت توسعه جامعه دیجیتال، چالش‌های بی‌شماری در رابطه با پیشگیری از جرایم رو به رشد سایبری و کاهش میزان بزه‌دیدگی سایبری وجود دارد. علیرغم نوظهور بودن تحقیقات حوزه بزه‌دیدگی سایبری، مطالعات محدودی در رابطه با سنجش بزه‌دیدگی سایبری صورت گرفته است. با توجه به اینکه جرایم سایبری با توجه به قوانین حاکم بر کشورها و بسترهای اجتماعی و فرهنگی آن‌ها متفاوت می‌باشد لذا نیاز به توسعه مقیاس سنجش بزه‌دیدگی سایبری در ایران با توجه به قانون سایبری کشور کاملاً آشکار است که تاکنون پژوهشی در این رابطه صورت نگرفته است. به منظور دستیابی به هدف اصلی پژوهش در مرحله اول با استخراج مصادیق بزه‌دیدگی‌های سایبری از قانون جرایم سایبری کشور و برگزاری جلسات متوالی با خبرگان حوزه تحقیق ابزار اولیه سنجش بزه‌دیدگی سایبری توسعه یافته است. در مرحله دوم پژوهش به منظور اعتبارسنجی ابزار توسعه یافته از روش پیمایش بهره گرفته شده است. در این مرحله مشارکت کنندگان در پژوهش کاربران اینترنت در استان قم بوده‌اند. داده‌های حاصل با استفاده از روش تحلیل عاملی تایید و بکارگیری نرم افزار آموس مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان دهنده چهار بعد بزه‌دیدگی اجتماعی، بزه‌دیدگی اقتصادی، بزه‌دیدگی اخلاقی و بزه‌دیدگی سیاسی می‌باشد.