بررسی عملکرد و اجزای عملکرد گندم نان (Triticum aestivum L.) رقم میهن تحت تأثیر محلول-پاشی هیومیک اسید

Abstract

افزایش عملکرد محصولات زراعی، به‌ویژه گندم به‌دلیل داشتن بیشترین سطح کشت و مصرف در کشور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هیومیک‌اسید به‌عنوان یک اسیدآلی طبیعی حاصل از هوموس و سایر منابع طبیعی، بدون اثرات مخرب زیست‌محیطی جهت بالا بردن عملکرد دانه در گندم به خصوص در شرایط متغییر محیطی می‌تواند موثر واقع شود. به-منظور ارزیابی اثر محلول پاشی هیومیک‌اسید بر عملکرد کمی و کیفی و برخی خصوصیات زراعی گندم، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1396-1395 در منطقه بیرانشهر(لرستان) اجرا شد. عوامل شامل محلول پاشی با هیومیک‌اسید در چهار سطح با غلظت‌های (شاهد، 1، 2 و 3 در هزار) و مراحل رشد (شامل پنجه‌دهی، ساقه‌دهی، سنبله‌دهی) بودند. نتایج نشان داد که اثر متقابل هیومیک‌اسید در مرحله رشد صفات عملکرد و اجزای عملکرد و همچنین صفات کیفی نظیر پروتیین دانه و عملکرد پروتیین را به طور معنی داری تحت تاثیر قرار داد و بیشترین عملکرد دانه با افزایش 6/33 درصد در هکتار، در تیمار محلول‌پاشی با غلظت 2 در هزار در مرحله پنجه‌دهی به دست آمد. صفات عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت، تعداد دانه در سنبله، طول‌سنبله، تعداد سنبلچه در سنبله، وزن هزار دانه دارای همبستگی مثبت و معنی‌داری با عملکرد دانه بودند. یافته‌ها نشان داد که محلول‌پاشی با هیومیک اسید می‌تواند موجب بهبود خصوصیات رشد و عملکرد دانه گندم رقم میهن گردد و می‌توان در جهت افزایش عملکرد اقتصادی این محصول مورد توجه قرار گیرد.