بررسی عوامل مؤثر در میزان پذیرش نوآوری "آزمون خاک" توسط غله کاران

Abstract

طی سال­های متمادی سموم و کودهای شیمیایی بیشتر بر اساس سلیقه شخصی و کمتر بر اساس توصیه­های ترویجی، مصرف شده و کشاورزان عادت کرده­اند تنها از دو نوع کود شیمیایی اوره و فسفات آمونیوم استفاده کنند. هنوز عناصر معدنی پرمصرف و کم مصرف موردنیاز گیاهان برای اغلب کشاورزان، ناشناخته مانده و عناصر پرمصرف پتاسیم و گوگرد به همراه تمامی عناصر کم مصرف مانندآهن، روی و منیزیم از تقاضای خرید و مصرف دور مانده است. نوآوری "آزمون خاک" در دهه هفتاد شمسی برای اصلاح بینش و رفتار کشاورزان در زمینه مصرف کودهای شیمیایی ارایه گردید. این تحقیق با هدف بررسی عوامل مؤثر در پذیرش آزمون خاک توسط غله­کاران استان قم، با روش پیمایشی صورت پذیرفته است. جامعه آماری این تحقیق 2455 غله کار تحت پوشش خدمات هدایتی و حمایتی فناوری آزمون خاک است. با استفاده فرمول کوکران حجم نمونه آماری به تعداد 184 نفر تعیین شد. سپس به روش نمونه­گیری طبقه­ای در چهار منطقه، انتخاب این افراد انجام پذیرفت. ابزار گردآوری داده­ها، پرسشنامه­ای بود که اعتبار ظاهری و پایایی آن با آزمون کرونباخ آلفا مورد تأیید واقع شد. نتایج نشان می دهد 4/67 درصد غله­کاران این نوآوری را به طور کامل نپذیرفته­اند. متغیرهای سطح دانش نسبت به آزمون خاک، میزان ارتباط با منابع اطلاعاتی، میزان نوپذیری، سطح مشارکت در طرح­های عمرانی، موقعیت اجتماعی، میزان انگیزه کار کشاورزی و رضایت شغلی، میزان دسترسی به نهاده ها و میزان بهره­مندی از اعتبارات رابطه مثبت و معنی­داری با رفتار جامع پذیرش آزمون خاک دارد. بر اساس نتایج به دست آمدهارائه آموزشهای گسترده در رابطه با انجام آزمون خاک و اصول تغذیه گیاهی بین غله­کاران با به کارگیری روش های متنوع ترویجی، برنامه­ریزی برای افزایش حضور مروجین در واحدها و ارائه خدمات مفید به غله­کاران، تجدید نظر در محتوای برنامه­های ترویجی برای جلب مشارکت غله­کاران پیشنهاد شده است.