ارزیابی مراحل رشد، خواص فیزیولوژیک و کیفی دانه ارقام پیشرفته کلزای زمستانه (Brassica napus L.) در اراک

Abstract

این آزمایش در سال زراعی 1390-1389 در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اراک در واقع در عرض جغرافیایی 34 درجه و 5 دقیقۀ شمالی و طول جغرافیایی 49 درجه و 42 دقیقۀ شرقی و ارتفاع 1775 متر از سطح دریا و در قالب طرح پایۀ بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. تیمارها شامل 7 رقم پیشرفته کلزا به همراه رقم Okapiبه عنوان شاهد بود. هر کرت شامل چهار ردیف 6 متری به فواصل 30 سانتی­متر از یکدیگر بودند. در طی اجرای آزمایش صفات مهم زراعی از قبیل تعداد روز تا شروع و خاتمه گلدهی، طول دوره گلدهی، تعداد روز تا رسیدگی، طول دوره رسیدگی، ارتفاع بوته، تعداد شاخه­های فرعی، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، درصد روغن و پروتئین دانه، عملکرد بیولوژیک، ساخص برداشت، عملکرد روغن در هکتار برآورد گردید. نتایج تجزیه واریانس نشان داد ارقام مختلف کلزا از نظر تمامی صفات اندازه­گیری شده تفاوت­های معنی­دار داشتند. در این تحقیق رقم ES Betty بالاترین عملکرد دانه (5699 کیلوگرم در هکتار)، تعداد خورجین در بوته، وزن هزار دانه، شاخص برداشت، درصد روغن دانه و عملکرد روغن در واحد سطح را نشان داد. در این مطالعه رقم Okapiکمترین عملکرد دانه (3144 کیلوگرم در هکتار)، تعداد خورجین در بوته و وزن هزار دانه را داشت. همچنین هبستگی مثبت و معنی­داری بین عملکرد دانه و برخی صفات نظیر تعداد خورجین در بوته، وزن هزار دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت وجود داشت.