بررسی همزیستی توام قارچ میکوریزای آرباسکولار و باکتری مزوریزوبیوم بر عملکرد و اجزای عملکرد کشت مخلوط ذرت و لوبیا چشم بلبلی

Abstract

<span lang="FA" dir="RTL">به منظور بررسی اثر کاربرد باکتری های مزوریزوبیوم و قارچ میکوریزا بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت و لوبیا چشم بلبلی در کشت مخلوط، آزمایشی در سال 1389در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی به صورت کشت خالص و کشت مخلوط بر اساس سری افزایشی شامل: ذرت </span><span lang="FA" dir="RTL">(</span><span>Z<span lang="FA" dir="RTL">)</span></span><span lang="FA" dir="RTL">، لوبیا </span><span lang="FA" dir="RTL">(</span><span>B<span lang="FA" dir="RTL">)</span></span><span lang="FA" dir="RTL">، کشت مخلوط </span><span lang="FA" dir="RTL">(</span><span>I<span lang="FA" dir="RTL">)</span></span><span lang="FA" dir="RTL">، ذرت+ قارچ میکوریزا </span><span lang="FA" dir="RTL">(</span><span>ZM<span lang="FA" dir="RTL">)</span></span><span lang="FA" dir="RTL">، لوبیا+ قارچ میکوریزا </span><span lang="FA" dir="RTL">(</span><span>BM<span lang="FA" dir="RTL">)</span></span><span lang="FA" dir="RTL">، لوبیا+ باکتری مزوریزوبیوم </span><span lang="FA" dir="RTL">(</span><span>BB<span lang="FA" dir="RTL">)</span></span><span lang="FA" dir="RTL">، لوبیا+ قارچ میکوریزا+ باکتری مزوریزوبیوم</span><span lang="FA" dir="RTL"> (</span><span>BMB<span lang="FA" dir="RTL">)</span></span><span lang="FA" dir="RTL">، کشت مخلوط+ قارچ میکوریزا </span><span lang="FA" dir="RTL">(</span><span>IM<span lang="FA" dir="RTL">)</span></span><span lang="FA" dir="RTL">، کشت مخلوط+ باکتری مزوریزوبیوم (</span><span>IB</span><span lang="FA" dir="RTL">)، کشت مخلوط+ قارچ میکوریزا+ باکتری مزوریزوبیوم </span><span lang="FA" dir="RTL">(</span><span>IMB<span lang="FA" dir="RTL">)</span></span><span lang="FA" dir="RTL"> بود. بر اساس نتایج به دست آمده صفت­های همچون عملکرد دانه لوبیا، عملکرد دانه ذرت، وزن هزار دانه لوبیا، وزن هزار دانه ذرت و تعداد دانه در بلال ذرت تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفته­اند. بیشترین عملکرد دانه لوبیا با میانگین 7/3053 کیلوگرم در هکتار مربوط به تیمار لوبیا به همراه باکتری مزوریزوبیوم و کمترین عملکرد آن با میانگین 5/1900 کیلوگرم در هکتار متعلق به تیمار کشت خالص لوبیا بود. همچنین بیشترین عملکرد دانه ذرت با میانگین 9/5751 کیلوگرم در هکتار مربوط به تیمار کشت مخلوط به همراه باکتری مزوریزوبیوم و کمترین عملکرد دانه ذرت با میانگین 9/2695 کیلوگرم در هکتار متعلق به تیمار کشت خالص ذرت بود. ارزیابی بسبت برابری زمین</span><span>(LER) <span dir="RTL"> <span lang="FA">نشان داد بیشترین </span></span>LER<span lang="FA" dir="RTL"> با میانگین 89/2 مربوط به کشت مخلوط و کمترین </span>LER<span lang="FA" dir="RTL"> با میانگین 78/1 مربوط به تیمار کشت مخلوط به همراه باکتری بود.</span></span>