ابعاد مفهومی مدارای سیاسی در جامعه اسلامی با تأکید بر سیره آیت الله مهدوی کنی(ره)

Abstract

<em>موضوع نوشتار حاضر، مدارای سیاسی است که می‌توان آن را یکی از وظایف مهم حکومت‌ها و سیاست‌مداران برای تحقق اتحاد ملی و رشد اندیشه‌های مختلف اجتماعی به حساب آورد. برای شناخت مفهوم مدارا لازم است ابعاد مختلف آن مشخص گردد تا مخاطب بتواند فهم عمیقی نسبت به این موضوع پیدا کند. در این مقاله از نگاه آیت‌الله مهدوی کنی به تحلیل مدارای سیاسی پرداخته شده است. دلیل انتخاب ایشان برای این موضوع، باتوجه به جایگاه علمی و سیاسی ایشان و مشی مبتنی بر مدارای ایشان است که برای جامعه امروز می‌تواند الگو باشد. محققان نخست با بررسی تحلیلی متون اصلی در موضوع مدارای سیاسی، به هشت سؤال اساسی درخصوص مدارا دست یافته و سپس دیدگاه آیت‌الله مهدوی کنی را در این محورها با استفاده از روش تحلیل محتوای آثار ایشان استنباط و ارائه نموده‌اند. سؤالات محوری شامل این موارد است: مدارا (به چه معنایی، با چه مبنایی، از چه کسی، نسبت به چه کسی، درچه حوزه‌ای، با چه هدفی، تاکجا، با چه شاخصی). نتایج تحقیق نشان ‌می‌دهد که: ایشان مدارا را به صبر، تحمل و نیکوکاری تعریف کرده‌اند. قدرت سیاسی، تقوای اجتماعی و تبعیت از ولایت را مبنای مدارا می‌دانستند. مداراکردن را وظیفه حاکمان جامعه اسلامی، و دوستان، مخالفان و حتی دشمنان را سه گروهی می‌دانستند که باید نسبت به آن‌ها با مدارا رفتار شود. مدارای بدون چارچوب را قبول نداشتند و هدف مدارا را ایجاد وحدت در جامعه می‌دانستند. برای مدارا حدومرزهایی قائل بودند و همچنین شاخص‌های مدارا در سیره سیاسی ایشان قابل مشاهده است. روش پژوهش، این تحقیق تحلیل محتوا است و نگارندگان در پی پاسخ به این سؤال بوده‌اند که ابعاد مختلف مدارا در سیره آیت‌الله مهدوی کنی چه مفهومی دارد. در چارچوب تحلیلی مقاله نیز به تبیین ابعاد مفهومی مدارا پرداخته‌ایم.</em>