مختصات انگاره‌ی قدرت در اندیشه‌های سلوکی ایران

Abstract

یکی از راه‌های بومی‌سازی علوم در حوزه‌ی علوم‌انسانی بازشناسی ظرفیت‌های علمی و فکری در متون برجای مانده از متفکّران و صاحب‌نظران ایرانی و اسلامی در سده‌های گذشته است. بازشناسی و احیای متون کهن در حوزه‌های مختلف علمی در آشنایی نسل متفکر و بالنده‌ی جدید با میراث علمی برجای مانده از اندیشمندان گذشته نقش انکارناپذیری دارد. این مقاله با همین انگیزه و به منظور بازشناسی یکی از حوزه‌های اصیل تأمّلات سیاسی در تاریخ ایران در سده‌های اولیه‌ی اسلامی تحقیق شده است. اندیشه‌های سلوکی یا مرآتی به عنوان گنجینه‌ای علمی از قدیمی‌ترین تأمّلات سیاسی در تاریخ ایران باستان و همچنین ایران پس از اسلام حکایت دارد. اندیشه‌های سلوکی از ابعاد گوناگون قابل تحلیل و تعمق است امّا در این نوشتار به اختصار تلاش شده به پاسخ این پرسش پرداخته شود که: شاکله‌ی انگاره‌ی قدرت سیاسی در آموزه‌ها و اندیشه‌های سلوکی بر چه ارکان و اصولی استوار بوده است؟. این مقاله می‌کوشد با به‌کارگیری روش تاریخی و تحلیلی و مراجعه‌ی مستقیم به آثار اندیشه‌های سلوکی و ادبیات سیاسی برجای مانده در این حوزه و در ساحت اندیشه‌های کلاسیک در تمدّن اسلامی، انگاره‌ی قدرت را تبیین نماید.