مبنایِ عقلی مناسبات دین و دولت

Abstract

مبنایِ عقلی مناسبات دین و دولت

دکتر علی‌رضا شجاعی‌زند تاریخ دریافت: 13/11/86

تاریخ پذیرش: 07/02/87

چکیده

مناسبات دین و دولت را که در ادوار اخیر به موضوعی پیچیده بدل شده، از سه مسیر می‌توان بررسی کرد: مطالعة تاریخی جوامع، واکاوی آموزه‌ای ادیان و تأمل عقلی در اقتضائات دین و دولت. این مقاله با در پیش‌گرفتن مسیر سوم نشان می‌دهد تنها نسبت عقلی متصور میان آن‌ها، «همبستگی مثبت» است که با معطوف بودن هر دو به انسان و زیست جمعی او پدید آمده است. بررسی اقتضائات دین و دولت به نحو مستقل نیز مبین نیاز متقابل هر یک از آن‌ها به دیگری است. این را از طریق بررسی نیاز هر دولت به داشتن فلسفة وجودی و جهت‌گیری‌های انسجام‌بخش می‌توان احراز کرد و برای دین هم، از طریق نشان دادن مستلزمات تحقق اَغراض آن که در ساده‌ترین بیان، «تأثیرگذاری بر زیست و سلوک انسانی» است.