امنیت سیاسی در اندیشۀ امام خمینی(ره)

Abstract

با ظهور مطالعات نظری دربارۀ امنیت ملی، امکان طرح امنیت در چارچوب‌های اندیشۀ سیاسی نیز فراهم شد. یکی از محور‌های برجستۀ اندیشۀ سیاسی امام خمینی(ره) جایگاه و اهمیت نظام سیاسی است که در مجموع می‌توان از آن با نام جایگاه نظام سیاسی تعبیر کرد. در این مقاله از این مضمون با نام امنیت سیاسی نام می‌بریم. پرسش اصلی مقاله این است که معنا و مرجع امنیت سیاسی در نزد امام خمینی(ره) چیست؟ فرضیۀ مقاله با این عبارت بیان می‌شود: امام خمینی(ره) با دو مفروض، نخست، حکومت تنها ضمانت اجرای احکام اسلام و دوم، تشکیل حکومت اسلامی واجب است، بیشترین اهمیت را به اصل و جایگاه نظام سیاسی داده است.

آزمون فرضیه در یک چارچوب نظری صورت می‌گیرد که اصلاح و تکمیل‌شدۀ نظریۀ امنیت سیاسی بوزان است. عناصر سه‌گانۀ این نظریه تبیین و در حکم شاخص‌های امنیت سیاسی در تحلیل اندیشۀ سیاسی امام خمینی(ره) به کار می‌رود. با ارائۀ شواهدی از اندیشۀ امام خمینی(ره) این مهم تبیین می‌شود. در محور دوم مقاله، تمرکز بر تهدید‌های امنیت سیاسی است. نتایج نشان می‌دهد که تهدید‌های انسجام و امنیت نظام سیاسی به ترتیب اهمیت در درجۀ اول متوجه ایدۀ دولت، سپس متوجه نهاد‌های سیاسی و در مرتبۀ سوم، متوجه پایگاه مادی دولت است.