واکنش سرمایه‌گذاری بخش خصوصی به هزینة استفاده از سرمایه، نااطمینانی و نرخ استفاده از ظرفیت‌های تولیدی

Abstract

سرمایه­گذاری به لحاظ نقشی که در افزایش ظرفیت­های تولیدی جامعه و افزایش سطح تولید، درآمد و اشتغال دارد از اهمیت ویژه­ای در تحلیل­های اقتصادی برخوردار است. به همین جهت همواره اقتصاددانان در تلاش بوده­اند تا متغیرهای تأثیرگذار بر سرمایه­گذاری را شناسایی کنند. نظریة نئوکلاسیک سرمایه­گذاری تأکید ویژه­ای بر نقش هزینة استفاده از سرمایه در تشکیل سرمایة ثابت دارد. این مقاله با بهره­گیری از مبانی نظری نئوکلاسیکی سرمایه­گذاری جرگینسون سعی دارد میزان تأثیرگذاری هزینة استفاده از سرمایه بر سرمایه‌گذاری بخش خصوصی را در اقتصاد ایران تعیین نماید. از آنجا که نااطمینانی و نرخ استفاده از ظرفیت­های تولیدی عوامل مهم دیگر تأثیرگذار بر سرمایه­گذاری بخش خصوصی هستند، این متغیرها نیز در کنار هزینة استفاده از سرمایه در تابع سرمایه­گذاری بخش خصوصی در نظر گرفته شده است. نتایج تجربی به­دست آمده به روش همجمعی و الگوی خود رگرسیون گستردة وقفه (ARDL) مؤید نظریة نئوکلاسیکی سرمایه­گذاری جرگینسون برای اقتصاد ایران است و نشان می­دهد که یک درصد افزایش در هزینة استفاده از سرمایه به 86/0 درصد کاهش در سرمایه­گذاری بخش خصوصی منتج می­شود. در عین حال، یک درصد افزایش در شاخص نااطمینانی فضای کسب و کار سبب می­شود تا سرمایه­گذاری بخش خصوصی 06/0 درصد کاهش داشته باشد. چنانچه نرخ استفاده از ظرفیت­های تولیدی یک درصد کاهش داشته باشد، سرمایه­گذاری بخش خصوصی با 4/3 درصد کاهش مواجه خواهد شد. نتایج حاصل از برآورد الگوی تصحیح خطا(ECM) نشان می­دهد که سرعت تعدیل به سمت تعادل بلندمدت نسبتاَ سریع است به گونه­ای که حدود 80 درصد از خطای تعادل بلندمدت در هر دوره تعدیل می­شود.