بررسی دقت و کارایی ماهوارۀ TRMM در برآورد بارش ماهانه در حوضۀ آبخیز گرگانرود

Abstract

از روش‏های سنجش از دور ماهواره‏ای به‌ویژه ماهوارۀ TRMM برای برآورد بارش حوضه‏های آبخیز با ایستگاه باران‏سنجی اندک و پراکنده استفاده می‏شود. به منظور اعتبارسنجی باید داده‏های بارش ماهوارۀ TRMM با داده‏های بارش مشاهداتی مقایسه شوند. به همین منظور، در تحقیق حاضر ابتدا با استفاده از چهار روش آماری آزمون‏های همگنی نرمال استاندارد، دامنۀ بیوشند، پتیت و نسبت ون نیومن، کیفیت داده‏های بارش ایستگاه‏های باران‏سنجی حوضۀ آبخیز گرگانرود بررسی شد تا برآورد صحیحی از دقت و کارایی ماهوارۀ TRMM داشته باشیم. پس از استخراج نتایج آزمون‏های همگنی و بررسی دقیق‏تر از طریق مقایسه با داده‏های ایستگاه‏های مجاور، یک ایستگاه مشکوک به دلیل مطابقت نداشتن با داده‏های ایستگاه‏های مجاور از روند تحقیق حذف شد. سپس، به منظور بررسی کارایی ماهوارۀ TRMM در برآورد بارش ماهانه از طریق مقایسۀ آن با داده‏های بارش مشاهداتی از معیارهای آماری Bias، RMSE، R² و NSE استفاده شد. نتایج نشان داد مقدار R² برای تمامی ایستگاه‏های باران‏سنجی واقع در حوضۀ آبخیز گرگانرود بین 31/0 تا 75/0 است. RMSE بین 85/15 تا 82/56 به دست آمد. ایستگاه‏های باران‏سنجی که در حوضۀ آبخیز گرگانرود واقع شده‏اند، مقدار NSE بین 82/0- تا 66/0 دارند. شاخص آماری Bias بین 74/55- تا 01/69 است. همچنین، مقدار R²، RMSE، NSE و Bias برای کل حوضۀ آبخیز گرگانرود به‌ترتیب 79/0، 94/20، 57/0 و 13/28- به دست آمد. نتایج ارزیابی دقت و کارایی ماهوارۀ TRMM در برآورد بارش ماهانه نشان داد کارایی خوبی در برآورد بارش منطقۀ مطالعه‌شده دارد و برای مناطق بدون ایستگاه بسیار ارزشمند است.