تحلیل مکانی متغیرهای کیفیت آب زیرزمینی مبتنی بر زمین‌آمار، آنالیز آماری و معادلات ساختاری

Abstract

امروزه، پایش کمی و کیفی منابع آب شیرین در مناطق خشک و نیمه‌خشک از ضروریات هر سیستم مدیریتی، پایش و نظارتی است. وجود متغیرهای کیفی فراوان در استانداردهای بین‌المللی سبب شده است که مدیران برحسب شرایط اقتصادی و زمانی فقط به اندازه‌گیری چند متغیر کیفی بپردازند، پس انتخاب این تعداد متغیر برای بررسی استاندارد کیفیت آب اهمیت زیادی دارد. هدف از تحقیق حاضر، تعیین متغیرهای منحصربه‌فرد و تأثیر‏گذار بر آلودگی دشت قلعه‌قاضی استان هرمزگان با استفاده از روش‏های آماری و زمین‌آمار است. نتایج تحلیل خوشه نشان داد چاه‌های بررسی‌شده در دو خوشه قرار می‏گیرند که از نظر موقعیت مکانی قابل تفکیک‌اند. نتایج PCA/FA نشان داد 77/72 درصد از واریانس داده‏ها در دو فاکتور توجیه می‏شوند. همچنین، تحلیل مکانی با استفاده از زمین‌آمار نشان داد میزان تعامل آب و سنگ در عامل نخست بیان‌کنندۀ کارکرد مؤثر سازندهای تبخیری بر آلودگی دشت است. نتایج ANOVA نیز وجود اختلاف معنا‏دار در غلظت عناصر فاکتور اول و دوم تحلیل عاملی را تأیید کرد. بر این اساس، متغیرهای EC، Cl، SO⁴₂، Mg و Na برای بررسی توسط SEM انتخاب شد. نتایج این روش یافته‏های روش‏های آماری را تأیید کرد.