مطالعۀ اثر تغییرات بارش بر میزان آبدهی رودخانۀ درکه طی سال‏های 1368‌ـ 1391

Abstract

بارش و دبی جریان از مهم‌ترین پارامترهای اقلیمی و هیدرولوژیکی هستند که بررسی و شناسایی رفتار آنها در مدیریت منابع آب اهمیت زیادی دارد. از مناسب‏ترین روش‏های موجود برای ارزیابی شرایط هیدروکلیماتولوژی در حوضه‏های آبریز، تحلیل روند است که به‌منظور بررسی تغییرات یک متغیر در طول زمان استفاده می‌شود. تحقیق حاضر در دو بخش انجام شده است که در بخش اول به بررسی اثر تغییرات بارش بر دبی رودخانۀ درکه طی سال‏های 1368‌ـ 1391 می‌پردازد. بدین‌منظور از داده‏های بارش ماهانۀ ثبت‌شده در ایستگاه هفت‏حوض‌ـ درکه استفاده شده و آزمون‏هایی مثل روش گرافیکی من‌ـ کندال و رگرسیون خطی به‏کار گرفته شده است. همچنین ناهنجاری‏های بارش و آبدهی رودخانه طی دورۀ 24 سالۀ مطالعه‌شده بررسی شده است. نتایج نشان‏ می‌دهد سری زمانی بارش در حوضۀ درکه روندی مثبت و ‌افزایشی داشته، هر چند این روند معنادار نیست. آبدهی رودخانه نیز در دورۀ بررسی‌شده با شیب بسیار اندکی افزایش یافته است و روند ندارد. در‌مجموع، می‌توان نتیجه گرفت که به‌جز برخی بازه‏های زمانی خاص، افزایش و کاهش بارش و دبی همسو نبوده است. بخش دوم به پیش‌بینی بارش آیندۀ حوضه با استفاده از مدل اقلیمی MRI-CGCM2.3.2a تحت سناریوی انتشار A1B در سه افق زمانی 2030، 2060، و 2090 می‏پردازد. نتایج در‌مجموع نشان از کاهش مقدار بارش حوضه در دورۀ آتی دارد. <strong> </strong>