بررسی فنی، اقتصادی و زیست‌محیطی توسعۀ سیستم‏های آبیاری خورشیدی در بخش کشاورزی استان فارس

Abstract

استان فارس با رتبۀ نخست مصرف آب و تولیدات کشاورزی در کشور، بیشترین میزان تولید آلاینده در بخش کشاورزی به واسطۀ پمپاژ آب را دارد. بنابراین، در قالب شش سناریو راه‌کار استفاده از پمپ‏های خورشیدی و یا جایگزینی پمپ‏های دیزل با پمپ‏های الکتریکی متصل به شبکه، میزان تغییرات تولید دی‌اکسید کربن بررسی شد. در سناریوی نخست، روند فعلی؛ در سناریوی دوم، پوشش 50 درصد پمپ‏های دیزلی با برق شبکه و در سناریوی سوم، حالت 25 درصد برق شبکه و 25 درصد استفاده از پنل‏ها بررسی شد. با بررسی قیمت حامل‏های انرژی در ایران و مقایسۀ آن با ترکیه، سه سناریوی دوم بررسی شد. در سنایوی نخست و چهارم، میزان مصرف انرژی پمپاژ آب طی سال در استان فارس، 5/13 تراوات ساعت و در چهار سناریوی دیگر، 5/10 تراوات ساعت است. میزان آلایندگی در سناریوی نخست تا سوم به‌ترتیب، 4455، 4098 و 3712 تن دی‌اکسید کربن بوده است. در سناریوی چهارم تا ششم همین ترتیب تکرار شده است. مقایسۀ پمپ‏های الکتریکی متصل به شبکه با پمپ‏های دیزل به دلیل بازدهی بیشتر، کاهش آلایندگی به میزان 8 درصد و هزینۀ اقتصادی به میزان 7/26 درصد را به دنبال دارد. استفاده از برق خورشیدی به رغم آلایندگی کمتر به میزان 6/16 درصد، هزینۀ بیشتری را به میزان 4/74 درصد به دنبال دارد. توجیه اقتصادی استفاده از برق شبکه در قیاس با استفاده از سوخت دیزل شدت بیشتری یافت، اما از نظر اقتصادی برق خورشیدی اختلاف کمتری را با استفاده از برق شبکه نشان داد.