بررسی و مقایسۀ روشهای برآورد تبخیر و تعرق واقعی در حوضۀ آبریز دریاچۀ ارومیه

Abstract

تبخیر و تعرق واقعی یکی از متغیرهای اصلی در محاسبۀ بیلان آب و انرژی سطح زمین محسوب می‏‌شود. تا ‏کنون روش‏های مختلفی برای محاسبۀ تبخیر و تعرق واقعی ارائه ‌شده است. هدف از مطالعۀ حاضر، بررسی و مقایسۀ انواع روش‏های موجود برای برآورد تبخیر و تعرق واقعی در حوضۀ آبریز دریاچۀ ارومیه به‌منظور انتخاب الگوریتم بهینه است. به‌‌بیان ‌دیگر، با بررسی مزایا و معایب روش‌های تخمین تبخیر و تعرق واقعی، کارایی هر یک از این روش‌ها در حوضۀ آبریز دریاچۀ ارومیه بررسی می‌شود. در تحقیق حاضر با استفاده از الگوریتم‌های ETLook، SEBAL، SEBS و S-SEBI که بر پایۀ معادلۀ بیلان انرژی استوار هستند و مقایسۀ نتایج به‌دست‌آمده از الگوریتم‌های مختلف این نتیجه به دست آمد که روش ETLook با بهره‌گیری از جدیدترین روش‏های برآورد تبخیر و تعرق توانسته است بسیاری از ضعف‏های سایر الگوریتم‏ها را پوشش دهد. این روش دومنبعی که پوشش گیاهی و خاک را به‌صورت جداگانه تحلیل می‏کند، با استفاده از تصاویر رطوبت خاک توانسته است حتی در روزهای ابری نیز کارایی خود را برای محاسبۀ تبخیر و تعرق از دست ندهد. با این‌حال، تجاری‌بودن این الگوریتم و اختلاف زیاد نتایج محصول جهانی WaPOR (تولیدشده با ETLook) با مشاهدات زمینی در حوضۀ آبریز دریاچۀ ارومیه سبب شده است تا استفاده از آن نیز چندان میسر و مناسب نباشد. با توجه به جمیع شرایط ازجمله داشتن پایۀ فیزیکی مناسب، سهولت در اجرا و مقایسه با مقادیر زمینی می‏توان گفت که الگوریتم SEBAL مناسب‏ترین گزینه برای برآورد تبخیر و تعرق واقعی حوضۀ آبریز دریاچۀ ارومیه است.