صحت سنجی مقادیر دما و بارش مدل‌های گردش عمومی در ایستگاه‌های کرمانشاه، روانسر و اسلام آباد غرب

Abstract

هدف این مطالعه صحت‌سنجی مقادیر دما و بارش مدل‌های گردش عمومی و سناریوهای انتشار در ایستگاه‌های کرمانشاه، روانسر و اسلام‌آباد غرب برای دورۀ آماری 2008-1989 است. ابتدا مقادیر دما و بارش مشاهداتی از سازمان هواشناسی و مقادیر دما و بارش مدل‌ها و سناریوها از پایگاه دادۀ کانادا تهیه شد. سپس از آزمون نیکویی برازش، برای بررسی معنا‌داری مدل‌ها و از معیارهای ارزیابی ضریب تبیین (R²)، میانگین خطای مطلق(MAE) ، ضریب نش-‌ساتکلیف (NS)، اریبی (Bias) و ریشۀ میانگین مربعات خطا (RMSE) برای تعیین دقت مدل‌ها استفاده شد. همچنین روش وزن‌دهی، برای بررسی عدم قطعیت مدل‌ها و سناریوها به‌کار گرفته شد. مطابق نتایج آزمون نیکویی برازش، همۀ مدل‌ها در هر سه ایستگاه معنادار بودند. نتایج حاصل از معیارهای ارزیابی و روش وزن­دهی نشان ‌داد که در ایستگاه کرمانشاه، مدل‌های HADGEM1 و BCM2 به‌ترتیب با میانگین خطای مطلق 8/0 و 85/0 بیشترین کارایی را در شبیه‌سازی داده­های دما و بارش این منطقه دارند. در ایستگاه روانسر نیز دو مدل ECHO-G و HADCM3 و در ایستگاه اسلام‌آباد مدل ECHO-G با کمترین میانگین خطای مطلق، دارای بیشترین توانمندی به‌ترتیب در شبیه‌سازی دما و بارش هستند. در مجموع برای هر سه ایستگاه، مدل ECHO-G با ضریب وزنی 20/0 و مدل HADCM3 با ضریب وزنی 15/0، مدل‌های منتخب به‌ترتیب برای شبیه‌سازی دما و بارش حوضۀ آبخیز قره‌سو هستند. همچنین سناریوی A2 با ضرایب وزنی 51/0 برای بارش و 75/0 برای دما و سناریوی A1B با ضرایب وزنی 57/0 برای بارش و 3/0 برای دما به‌ترتیب سناریوهای منتخب دو مدل ECHO-G و HADCM3 هستند.