بررسی تأثیر تنظیم‌کننده‌های رشد و امواج فراصوت بر ریشه‌زایی و پینه‌زایی سوسن چلچراغ (Lilium ledebourii Bioss.) در شرایط درون‌شیشه‌ای

Abstract

این تحقیق به‌منظور بررسی تأثیر تیمار NAA و BA و امواج فراصوت بر ریشه‌زایی و پینه (کالوس‌)زایی ریزنمونه‌های سوسن چلچراغ (<em>Lilium ledebourii</em> Bioss.) در شرایط درون‌شیشه‌ای انجام شد. برای این منظور ریزنمونه‌های فلس پس از قرارگیری در حمام فراصوت با بسامد (فرکانس) 35 کیلوهرتز با زمان‌های 0، 5، 10، 20 و 30 ثانیه، در محیط کشت MS حاوی غلظت‌های 0، 01/0، 1/0 و 1 میلی‌گرم در لیتر NAA و BA به‌تنهایی و یا به‌صورت ترکیب با یکدیگر کشت شد. این تحقیق در چهار آزمایش جداگانه به ترتیب شامل ترکیب NAA و BA، NAA و فراصوت، BA و فراصوت و بهترین تیمارهای آزمایش اول همراه با فراصوت انجام گرفت. در آزمایش اول و دوم تیمار mg l^-11 NAA بیشترین شمار ریشه و طول ریشه را داشت و در آزمایش سوم تیمار شاهد نتیجۀ بهتری در این زمینه داشت. در آزمایش دوم فراصوت ریشه‌زایی را تحریک نکرد، بااین‌حال در آزمایش سوم، در غلظت پایین BA فراصوت تأثیر مثبتی در ریشه‌زایی داشت و شمار ریشه‌های به‌دست‌آمده را تا 12-10 عدد افزایش داد، ولی در غلظت 0 و mg l^-1 BA 1، تأثیر مثبتی در ریشه‌زایی نداشت. نتایج مربوط به پینه‌زایی نشان داد، تنظیم‌کننده‌های رشد و امواج فراصوت تأثیر معنی‌داری بر میزان پینه‌زایی ریزنمونه نداشتند. در این پژوهش غلظت mg l^-11 NAA به‌تنهایی بهترین تیمار برای افزایش فراسنجه (پارامتر)های مربوط به ریشه‌زایی ریزنمونۀ فلس شناخته شد.