اندام‏زایی مستقیم گیاه گل ساعتی (Passiflora caerulea L.) با استفاده از ریزنمونه‏های برگ و دمبرگ

Abstract

گل ساعتی (<em>Passiflora caerulea </em>L.) درختچه­ای بالارونده، علفی و متعلق به تیرۀ گل ساعتی (<em>Passifloraceae</em>) است. یکی از بخش­های مهم بیوتکنولوژی، کشت بافت است که امکان تولید گیاهانی بدون پاتوژن و در حد انبوه را فراهم می­سازد. این پژوهش به‌منظور بررسی پتانسیل دو نوع ریزنمونۀ مختلف (قطعات برگ و دمبرگ) در راستای باززایی مستقیم گیاه گل ساعتی با استفاده از غلظت­های مختلف هورمون­های 6-بنزیل آمینوپورین (BAP)، 6 فورفوریل­ آمینو پورین (KIN) و تیدیازورون (TDZ) در ترکیب با ایندول بوتریک اسید (IBA) به‌صورت طرح کامل تصادفی و در سه تکرار انجام گرفت. نتایج نشان داد، در ریزنمونۀ دمبرگ بیشترین درصد باز‏زایی (100 درصد) و بیشترین شمار شاخساره با میانگین 9/8 عدد در محیط کشت MS حاوی 1 میلی‏گرم در لیتر BAP همراه با 1/0 میلی‏گرم در لیتر IBA به دست آمد. همچنین در ریزنمونۀ برگ بیشترین درصد باز‏زایی (66/86 درصد) و بیشترین شمار شاخساره با میانگین 6/8 عدد در محیط کشت یادشده به دست آمد.‏ در آزمایش­ ریشه­زایی، بیشترین درصد ریشه‏زایی (33/93 درصد) در محیط کشت MS حاوی 5/0 میلی­گرم در لیتر IBA به دست آمد. گیاهچه­های به‌دست‌آمده از شرایط درون شیشه­ای در گلدان قرار داده شدند و برای مدت 25 تا 30 روز پیش از انتقال به خاک در شرایط اتاق کشت نگهداری شدند که بیشتر از 90‏درصد زنده‏مانی نشان دادند. این دستورالعمل به نظر می‏رسد که استعداد کافی برای ریزازدیادی این ژرم پلاسم با ارزش را داشته باشد.