بررسی تأثیر تغذیۀ برگی سیلیسیم بر شاخص‌های رشدی، فیزیولوژی و بیوشیمیایی گیاه نعناع در شرایط تنش کادمیوم

Abstract

سیلسیم دومین عنصر فراوان در کره زمین است که وجود یا کاربرد آن تأثیر زیانبار فلزهای سنگین را بهبود می‌بخشد. به‌منظور بررسی تأثیر سیلسیم در افزایش تحمل به آلودگی کادمیوم در نعناع، آزمایشی در سال 94-1393 به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی در چهار تکرار در گلخانۀ تحقیقاتی دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی اجرا شد. تیمارهای این آزمایش شامل سطوح مختلف کادمیوم (0، 50، 100، 250 میلی­گرم در کیلوگرم) و محلول­پاشی متا سیلیکات سدیم در سطوح 0 و 1 میلی­مولار بود. شمار گلدان­ها در این آزمایش 32 عدد بود که در هر گلدان یک بوته قرار داشت. صفاتی مانند ارتفاع بوته، وزن تر اندام‌های هوایی، وزن خشک اندام‌های هوایی، وزن خشک ساقه، شمار برگ، سطح برگ، وزن خشک ریشه، محتوای نسبی آب، رنگیزه­های نورساختی (فتوسنتزی)، فعالیت آنزیم پراکسیداز، پلی­فنل اکسیداز، میزان پرولین، میزان کربوهیدرات­ها، اندازه­گیری شدند. نتایج نشان داد، که اثر متقابل تنش کادمیوم و کاربرد سیلسیم بر صفات ارتفاع بوته، سطح برگ، وزن خشک ساقه و اندام‌های هوایی و وزن تر ریشه، میزان پرولین، فعالیت آنزیم پراکسیداز و پلی­فنل اکسیداز، میزان سبزینه (کلروفیل)­های a و b معنی­دار بوده است. بیشترین میزان کربوهیدرات­ها، فعالیت آنزیم پراکسیداز، آنزیم پلی­فنل اکسیداز، میزان سبزینه­های a و b، ارتفاع بوته­ها، وزن خشک ساقه و اندام‌های ­هوایی و سطح برگ­ها در تیمار 1 میلی­مولار سیلسیم و بدون کاربرد کادمیوم به دست آمد. درمجموع نتایج این پژوهش نشان داد، محلول­پاشی گیاه نعناع با سیلسیم در افزایش محتوای سبزینه­های a و b و وزن خشک اندام‌های هوایی، وزن خشک ساقۀ نعناع در شرایط تنش کادمیوم مؤثر بود.