تأثیر تنش شوری بر برخی بوم‌جور‌های گیاه دارویی دم شیر (Leonurus cardiaca L.)

Abstract

با توجه به روند افزایشی توسعۀ اراضی شور و کمبود اراضی زراعی مطلوب و اهمیت گیاه دارویی دم­شیر، معرفی بوم‌جور (اکوتیپ) مقاوم به شوری، اهمیت زیادی دارد. این آزمایش برای بررسی تحمل شوری گیاه دم شیر به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. سطوح شوری 0 (شاهد)، 4 ، 8 و 12 دسی‌زیمنس بر چهار بوم‌جور طالقان، خوانسار، سراب و کرمان برای اندازه‌گیری وزن خشک اندام‌های هوایی و ریشه، طول ساقه، سطح برگ، طول ریشه، سبزینه (کلروفیل) و کاروتنوئیدها، پرولین، فنل کل و عنصرها اعمال شد. نتایج نشان داد، تفاوت معنی‌داری بین بوم‌جور­ها، سطوح مختلف شوری و اثر متقابل آن‌ها از لحاظ بیشتر صفات وجود دارد. وزن خشک اندام‌های هوایی و سطح برگ با افزایش شوری کاهش یافت. بوم‌جور کرمان در مقایسه با دیگر بوم‌جور‌ها بیشترین میزان وزن خشک ریشه در همۀ تیمارها و وزن خشک اندام‌های هوایی (g43/33) را داشت. در همۀ بوم‌جور­ها با افزایش شوری، میزان سدیم روند افزایشی و میزان پتاسیم و کلسیم روند کاهشی نشان دادند. بوم‌جور­های طالقان و کرمان بیشترین میزان پتاسیم اندام‌های هوایی در همۀ تیمارها را داشتند. بیشترین میزان کلسیم اندام‌های هوایی (mg/g^-1 dw 75/7) در بوم‌جور کرمان بود. به‌طورکلی بوم‌جور کرمان برترین بوم‌جور شناخته شد.