اثر غلظت‏های مختلف بور بر غلظت و توزیع این عنصر و برخی عناصر غذایی دیگر در دو رقم زیتون در شرایط آبکشت

Abstract

سمیت بور یکی از اختلالاتی است که در خاک‏های شور و مناطق خشک دیده می‏شود. از بین تمامی منابع آلوده‏کننده، آب آبیاری مهم‌ترین عامل افزایش بور در خاک است. اصلاح خاک‏های غنی از بور مشکل است و ارقام می‏توانند نقش مهمی در مقاومت به سمیت بور ایفا کنند. بدین منظور و برای ارزیابی اثر غلظت‏های مختلف بور بر غلظت عناصر و نیز توزیع بور در گیاه زیتون آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با شش سطح بور (2/0، 10، 20، 30، 40 و 50 میلی‌گرم در لیتر) و دو رقم زیتون (کنسروالیا و آمیگدالولیا) همراه با چهار تکرار در شرایط گلخانه اجرا شد. نتایج نشان داد که با افزایش سطوح بور میزان نیتروژن، فسفر، پتاسیم و کلسیم در برگ‏ها کاهش معناداری می‏یابد. میزان نیتروژن رقم آمیگدالولیا با افزایش غلظت بور به 50 میلی‏گرم در لیتر 47‌درصد در مقایسه با شاهد کاهش یافت. غلظت بور در همة قسمت‏های گیاه با افزایش سطوح بور در محلول غذایی افزایش یافت. علائم ظاهری سمیت بور توصیف‌شده در این پژوهش 45 روز بعد از شروع آزمایش ابتدا در رقم آمیگدالولیا در غلظت‏های (30، 40 و 50 میلی‏گرم در لیتر) و در رقم کنسروالیا 75 روز بعد از آزمایش در تیمارهای 40 و 50 میلی‏گرم در لیتر ظاهر شد.