عوامل مؤثر بر جلب مشارکت دامداران در حفظ و احیاء مراتع استان سمنان

Abstract

مراتع یکی از مهم‌ترین و باارزش‌ترین منابع ملی محسوب می‌شوند که استفاده صحیح و توأم با عملیات اصلاح واحیای آن‌ها می‌تواند نقش مهمی در حفظ پایدار منابع آب‌وخاک و تأمین نیازمندی‌های کشور در زمینه فرآورده‌های پروتئینی داشته باشد. هدف این تحقیق واکاوی ارتباط برخی از عوامل مؤثر در جلب مشارکت دامداران در حفظ واحیای مراتع استان سمنان بود. تحقیق فوق از نوع تحقیقات کاربردی و به روش علی، ارتباطی انجام شد. متغیرهای مستقل تحقیق شامل ویژگی‌های اجتماعی و اقتصادی، شخصی و فنی دامداران و متغیر وابسته میزان مشارکت آن‌ها در امر حفظ واحیای مراتع استان سمنان بود. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای متناسب تعیین گردید که در نهایت تعداد 110 پرسشنامه تجزیه‌وتحلیل آماری شد. نتایج مشخص نمود بین سطح تحصیلات، سابقه کاری، میزان درآمد ماهیانه، میزان آگاهی دامداران از ماهیت طرح‌های مرتع‌داری، تعداد دفعات تماس مروجان با دامداران، مقدار مرتع و دارا بودن پروانه چرا، میزان شرکت دامداران در کلاس‌های آموزشی مرتع‌داری و نیاز دامداران به علوفه با میزان مشارکت آن‌ها رابطه مثبت و معنی‌دار وجود داشت. این رابطه در خصوص انتظار حل مشکل از طرف دولت منفی معنی‌دار بود. دامداران دارای پروانه چرا و دریافت‌کننده وام تمایل بیشتری به مشارکت داشتند. بر اساس نتایج حاصل از رگرسیون انجام‌شده،70 درصد تغییرات در میزان مشارکت مربوط به عامل سطح تحصیلات و حدود 13 درصد نیز توسط میزان درآمد بود. سایر عوامل مانند دفعات تماس با مروج، شرکت در کلاس‌های ترویجی، سابقه دامداری، نیاز دام به علوفه و آگاهی از طرح‌های مرتع‌داری حدود 8 درصد تغییرات مورد نظر را تبیین کردند. متغیرهایی چون کلاس‌های ترویجی و سایر منابع آگاه ساز چندان نقشی در جلب مشارکت ایفا نکردند