بررسی خسارت نفع‌محور ناشی از نقض قرارداد در کامن‌لا و حقوق ایران

Abstract

نقض تعهدات قراردادی و خسارت‌های ناشی از آن، یکی از عمده‌ترین مباحث در حوزۀ حقوق قراردادها است. این نقض می‌تواند به صورت‌های مختلفی مانند عدم اجرای تعهد، تأخیر در اجرای تعهد، و تسلیم کالای معیوب پدید آید. در نظام کامن‌لا شیوه‌های مختلفی برای مقابله با نقض قرارداد معرفی شده که مهم‌ترین آن‌ها پرداخت خسارت است. خسارت در یک تقسیم‌بندی کلی به دو دستة خسارت نفع‌محور و زیان‌محور تقسیم می‌شود. اصلی‌ترین نوع خسارت ناشی از نقض قرارداد، خسارت انتظار و اعتماد است که در دستة زیان‌محور قرار می‌گیرد و هدف آن جبران زیان خواهان است. اما خسارت نفع‌محور به منافع خوانده که از نقض تعهد به‌دست آورده توجه دارد، نه به زیانی که خواهان در نتیجة نقض متحمل شده، و هدف آن محروم کردن خوانده از منافع یادشده است. مقالة حاضر در صدد معرفی این نوع خسارت در نظام کامن‌لا و بررسی مختصر وضعیت آن در حقوق ایران است. در بحث اخیر خواهیم دید که این نوع خسارت در قلمرو محدود و تاجایی که بتوان برای طرف غیرناقض ملکیتی نسبت به نفعِ رسیده به طرف ناقض درنظر گرفت، قابل‌پذیرش است.