اثر قوۀ قاهره بر دامنۀ مسئولیت در قانون بیمۀ اجباری مصوب 1395ش در مقایسه با قوانین سابق و قواعد عام با مطالعۀ تطبیقی در حقوق فرانسه

Abstract

در حقوق مسئولیت مدنی، قوۀ قاهره (فورس ‌ماژور) یکی از موانع شمرده می‌شود. بر این اساس، خسارات ناشی از فورس ماژور در قانون بیمۀ اجباری 1347ش از پوشش بیمه‌ای و نیز قانون خارج شده بود. در قانون اصلاح قانون بیمۀ اجباری مصوب 1387ش، استثنای خسارات ناشی از قوۀ قاهره از شمول بیمه حذف شد و این پرسش را به‌وجود آورد که آیا خسارات ناشی از قوۀ قاهره تحت شمول قانون قرار گرفته است؟ در قانون بیمۀ اجباری مصوب 1395ش نیز این پرسش اهمیت بیشتری یافته است؛ چراکه از یک سو به استثنای خسارات ناشی از قوۀ قاهره از تحت شمول قانون اشاره‌ای نشده و از سوی دیگر هرگونه سانحۀ ناشی از وسیلۀ نقلیه در اثر حوادث غیرمترقبه تحت شمول قانون قرار گرفته است. برای پاسخ به پرسش یادشده، ابتدا به بازبینی مفهوم قوۀ قاهره با مطالعۀ تطبیقی در حقوق فرانسه پرداخته می‌شود و سپس در خصوص اثر قوۀ قاهره در قانون بیمۀ اجباری در مقایسه با قواعد عام مسئولیت در حقوق ایران و فرانسه بحث می‌شود.