مطالعه تطبیقی وضعیت حقوقی سازمان‌های مردم نهاد در ایران و فرانسه؛ از تاسیس تا فعالیت

Abstract

سازمان‌های مردم‌نهاد یکی از مهم‌ترین بازیگران غیردولتی شمرده می‌شوند که به سبب کارکردهای مفیدشان، دولت‌ها مقرراتی در خصوص تأسیس و فعالیت آن‌ها تدوین کرده‌اند. این تحقیق در صدد تبیین موضوع تأسیس و فعالیت سمن‌ها در دو نظام حقوقی ایران و فرانسه است. در نظام حقوقی ایران مقرراتی در زمینۀ تأسیس و فعالیت سمن‌ها وجود دارد که در مقایسه با نظام حقوقی فرانسه قدری سخت‌گیرانه است. نظارت پیشینی در زمان تأسیس، و نظارت پسینی بعد از تأسیس و هنگام فعالیت، جملگی موضوعاتی هستند که در این پژوهش به‌صورت مقایسه‌ای میان دو نظام حقوقی مطالعه می‌شوند. یکی از برجسته‌ترین آثار مترتب بر شناسایی شخصیت حقوقی برای این سازمان‌ها، سِمَت در دعواست. قانون جدید آیین دادرسی کیفری ایران با الهام از قانون آیین دادرسی کیفری فرانسه گامی به جلو در جهت حمایت از حضور سمن‌ها در فرایند کیفری برداشته است. آنچه مهم می‌نماید تدوین قانونی جامع دربارۀ تأسیس این سازمان‌ها با اقتباس از تجربۀ دیگر نظام‌های حقوقی ازجمله نظام حقوقی فرانسه است تا از این راه، حضور و فعالیت این سازمان‌ها در زمینه‌های گوناگون تسهیل ‌شود.