مطالعه آناتومی و بافت‌شناسی ساختمان روده کوچک در تیهو (Ammoperdix griseogularis)

Abstract

بررسی آناتومی و بافت‌شناسی روده کوچک در پرندگان از جهت مطالعات کالبدگشایی و آسیب شناسی در بیماری‌های عفونی و متابولیک قابل اهمیت می‌باشد. این مطالعه با هدف بررسی ویژگی‌های مورفومتریک و مورفولوژیک روده کوچک در تیهو انجام گرفت. تیهو نوعی کبک از راسته‌ی ماکیان‌سانان بوده که در نواحی وسیعی از ایران یافت می‌گردد. به منظورانجام این تحقیق 14 قطعه تیهوی نر و ماده به صورت تصادفی انتخاب شد. همچنین جهت مطالعه بافت‌شناسی، از سه تیهوی نر و سه ماده، نمونه بافتی اخذ و پس از آماده‌سازی با روش هماتوکسیلین و ائوزین، رنگ‌آمیزی گردید. نتایج نشان داد که روده کوچک در تیهو 61% از طول لوله گوارش را دارا بوده و واجد سه بخش مشخص دوازدهه، تهی روده و ایلئوم می باشد. دوازدهه به شکل یک خمیدگی U شکل و تهی روده دارای 4 تا 5 حلقه کوچک مشاهده گردید. همچنین ته کیسه مکل بین تهی روده و ایلئوم مشاهده نگردید. از لحاظ بافت‌شناسی روده کوچک دارای کرک‌های فراوان به منظور ایجاد بستر حداکثری جهت جذب مواد غذایی بوده و سلول‌های گابلت در هر سه قسمت روده کوچک دیده شدند. اگرچه تعداد سلول‌ها و ارتفاع کرک‌ها در نواحی مختلف متفاوت بود. همچنین زیر مخاط در هر سه قسمت نازک بوده و فاقد تشکیلات لنفاوی بود. نتایج حاصل نشان می‌دهد که ساختمان دوازدهه، تهی روده و ایلئوم در تیهو با وجود تفاوت‌هایی که بیشتر از لحاظ هیستومورفولوژی مشاهده شد، به ویژه از دید آناتومیی، تشابه زیادی با سایر پرندگان دارد.