بررسی مقایسه‌ای اثرات ضدقارچی اسانس‌های آویشن شیرازی، زیره سبز و میخک هندی در مقایسه با فرمالین بر قارچ مولد آفلاتوکسین

Abstract

خطرات استفاده از داروهای شیمیایی و نگهدارنده‌های صناعی مواد غذایی، افزایش عفونت‌های میکروبی مقاوم به پادزیست ها، توجه به بیماری های حائز اهمیت قارچی همچون آسپرژیلوزیس و مایکوتوکسیکوزیس و هم چنین فساد کپکی محصولات کشاورزی و از سوی دیگر، ظرفیت اسانس‌ها در مقابله با میکروارگانیسم ها بستر مناسبی را برای تحقیق فراهم نموده است. برای این منظور، فعالیت ضد قارچی اسانس 3 گیاه آویشن شیرازی، زیره سبز و میخک هندی در مقایسه با فرمالین بر قارچ آسپرژیلوس پارازیتیکوس (<em>Aspergillus parasiticu</em>s ) مورد مطالعه قرار گرفت. برای تعیین حداقل غلظت بازدارندگی اسانس‌ها و میانگین قطر هاله رشد قارچ و درصد بازدارندگی اسانس‌ها، روش مسموم کردن محیط کشت جامد استفاده شد. نتایج نشان داد که اسانس‌های مورد آزمایش در تمام غلظت‌ها دارای اثر بازدارندگی بوده و توانایی مهار رشد قارچ اسانس‌ها بیشتر از قارچ کش شیمیایی (فرمالین) بود. بیشترین و کمترین قطر هاله رشد برای غلظت µL/L125 پس از 8 روز انکوباسیون مربوط به فرمالین و میخک هندی به ترتیب با 8/62 و1/14 میلی متر بود. میخک هندی و زیره سبز با غلظت µL/L250 و آویشن شیرازی و فرمالین با غلظت µL/L 500 قادر به مهار کامل رشد قارچ آسپرژیلوس پارازیتیکوس شدند. بنابراین اسانس‌های میخک هندی و زیره سبز با درصد بازدارندگی بالا به ترتیب به عنوان بهترین اسانس‌ها برای کنترل رشد قارچ آسپرژیلوس پارازیتیکوس به جای استفاده از قارچ کش‌های شیمیایی، توصیه می‌شوند.