اولویت‌بندی خیابان‌های شهری جهت ایجاد محورهای پیاده‌مدار؛ موردمطالعه شهر گز

Abstract

یکی از چالش‌های اساسی شهرنشینی عصر حاضر، سلطه خودرو بر فضاهای شهری است. فضاهایی که زمانی بستر حیات جمعی شهروندان بودند، با نفوذ خودرو، تا حدود زیادی نقش سازنده خود را در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان از دست دادند. یکی از مهم‌ترین سیاست‌هایی که در سال‌های اخیر جهت تقلیل این سلطه موردتوجه قرارگرفته است، پیاده‌مدار نمودن خیابان‌های شهری است. از آنجا که مدیریت شهری با محدودیت‌های مالی، فنی، عمرانی و ... روبه‌رو است، اولویت‌بندی پیاده‌مدارسازی خیابان‌های شهری حائز اهمیت است. نگارندگان این مقاله به دنبال رفع یک خلأ روش‌شناسانه در حوزه اولویت‌بندی پیاده‌مدارسازی خیابان‌های شهری بوده و بدین منظور شهر گز موردمطالعه قرار گرفته است. در این مقاله مدلی چندبخشی ارائه‌شده است که بر اساس شاخص‌های زیربنایی جریان حرکت پیاده (شاخص‌های چیدمان فضا) و سطح پوشش خدمات‌رسانی کاربری‌های شهری(دسترسی به اختلاط کاربری‌ها)، پایگاه داده جهت اولویت‌بندی پیاده‌مدارسازی خیابان‌ها را تولید می‌کند. سپس با اجرای مدل F'ANP بر روی پایگاه‌ داده‌ها، وزن شاخص‌ها محاسبه‌شده و با ساخت شاخص مرکب اولویت‌بندی پیاده‌مدارسازی خیابان‌های شهری (PIMSW)، خیابان‌ها اولویت‌بندی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که اولویت ایجاد محورهای پیاده‌مدار در شهر گز تحت تاثیر سه مولفه زیر بنایی "چیدمان فضا"، "دسترسی به اختلاط کاربری‌های فراغتی" و "دسترسی به اختلاط کاربری‌های مرتبط با نیازهای روزمره یا کاری" قرار دارد.