تبیین معیارهای کلیدی فرآیند شکل‌گیری هویت مکان در توسعه شهری جدید* (مطالعه موردی: منطقه 22 تهران)

Abstract

مقاله حاضر به تبیین معیارهای کلیدی فرآیند شکل­گیری هویت مکان در توسعه شهری جدید می­پردازد. به همین منظور و براساس مبانی نظری شامل نظریه‌ها و دیدگاه‌های مهم و نیز پژوهش‌های موردی قابل توجه و شناسایی شده در چارچوب هدف مذکور، 8 معیار کلیدی «آشنایی و شناخت»، «خوانایی و تشخص»، «رضایت­مندی»، «خودکارآمدی»، «تعامل اجتماعی»، «تناسب محیطی»، «دلبستگی» و «خاطره انگیزی» در زمینه شکل­گیری، احراز و تشخیص هویت مکان از نقطه نظر ساکنان در توسعه شهری جدید دارای اهمیت می­باشند. بررسی و تبیین بیشتر این 8 معیار، در مجموع به واسطه 29 زیرمعیار و 50 سنجه (متغیر) با استناد به انجام تحلیل عاملی تاییدی در خصوص تایید سازه‌های عاملی فوق به همراه روایی و پایایی در ارتباط با مطالعه موردی شامل شهرک‌های دهکده المپیک، چشمه، راه آهن و صدرا مورد توجه قرار گرفته است. این چنین، امکان طرح مدلی 8 عاملی در زمینه مطالعه و سنجش هویت مکان در توسعه شهری جدید فراهم شده که در عین حال، گامی اساسی در مسیر تدوین و ارائه مدلی ساختاری در سطحی فراتر است. کفایت برازندگی این مدل اندازه­گیری (سنجش)، به واسطه شاخص‌های مختلف، گویای آن است که الگوی مورد توجه از نقطه نظر هماهنگی داده‌ها شامل 638 نمونه مورد توجه با ساختار عاملی آن، از برازندگی قابل قبولی برخوردار است.