بررسی تأثیر ریزساختار بینیتی بر خواص مکانیکی فولادهای میکروآلیاژ ریختگی

Abstract

تأثیر ریزساختار بینیتی حاصل از عملیات حرارتی آستمپر بر خواص مکانیکی فولادهای میکروآلیاژ ریختگی حاوی عناصر Ti-V-B در مقایسه با ترکیب حاوی V و ترکیب پایه بدون عناصر میکروآلیاژ مورد ارزیابی قرار گرفته است. امروزه تولید و مصرف فولادهای میکروآلیاژی به علت ویژگی‌های مکانیکی بسیار خوب و هزینه تولید پایین آن که ناشی از پایین بودن درصد عناصر آلیاژی و کاهش وزن نسبت به استحکام بالا در آنهاست، بسیار مورد توجه است. در پژوهش حاضر، دو ترکیب مختلف از فولادهای میکروآلیاژ به همراه یک ترکیب پایه فولاد ساده کربنی ریخته‌گری گردید و سپس با انجام عملیات‌ حرارتی آستمپر همدما بر روی نمونه‌ها جهت رسیدن به ساختار بینیت به بررسی تأثیر ریزساختارهای حاصله بر خواص مکانیکی آن‌ها پرداخته شد. نتایج حاصله نشان داد که تلفیق مناسب استحکام و چقرمگی در این فولادها، توسط ایجاد ساختاری شامل بینیت و مارتنزیت حاصل می‌گردد. بررسی ساختار توسط میکروسکوپ نوری و SEM نشان داد که ساختار فوق با آستنیته کردن در دمای 900 درجه سانتیگراد و نگهداری ایزوترم در دمای 410 درجه سانتیگراد در ترکیب حاوی عناصر میکروآلیاژ Ti-V-B بدست می‌آید. در شرایط عملیات حرارتی مذکور استحکام ترکیب حاوی عناصر Ti-V-B به 850 مگاپاسکال با ازدیاد طول 5/15 درصد رسیده است.