تحلیل رابطه شاخص‌های بازار مالی و ادوار تجاری در ایران با استفاده از مدل تصحیح خطا

Abstract

<strong>هدف:</strong> هدف اصلی در این مقاله شناسایی عوامل مؤثر بر ادوار تجاری در ایران از میان شاخص‌های بازار مالی به‌عنوان نمونه تسهیلات و سپرده بانک‌ها (از بازار پول) و شاخص قیمت سهام (از بازار سرمایه) است.<br /> روش: ابتدا با استفاده از فیلتر هودریک پرسکات، ادوار تجاری استخراج شدند. در ادامه، مدل مارکوف سوئیچینگ وقفه بهینه برای آن برآورد شده و پس از آن، حقایق آشکارشده ادوار تجاری، شامل شاخص‌های هم‌حرکتی، تغییرپذیری نسبی و پایداری آنها طی چرخه‌ها میان متغیرهایی از بازار مالی مقایسه شدند. برای تشخیص هم‌گرایی، از آزمون هم‌جمعی جوهانسون استفاده کردیم. در نهایت، تخمین مدل به روش تصحیح خطای برداری (VECM) انجام گرفت.<br /> یافته‌ها: نتایج برآورد مدل مارکوف سوئیچینگ نشان داد که متوسط چرخه‌های رونق و رکود به‌ترتیب 92/53928 و 51/13787- است. دوره‌های رونق بیش از سه دوره و دوره‌های رکود بیش از ده دوره طول کشید. بنابراین، هرچند شدت دوره‌های رونق بیشتر بود، اما طول این دوره‌ها کمتر به‌دست آمد. شاخص‌های ارزیابی‌شده از حقایق ادوار تجاری نشان داد تنها متغیری که می‌تواند علت ادوار تجاری باشد، سپرده‌های غیردیداری بانک‌هاست. آزمون جوهانسون نیز هم‌گرایی متغیرها در بلندمدت را تأیید می‌کند.<br /> نتیجه‌گیری: مدل تصحیح خطای مرتبط با رابطه تعادلی، نشانگر آن است که ضریب تصحیح خطا برابر 81/0- برآورد شده، بدین معنا که در هر دوره 81 درصد از عدم تعادل‌های موجود در یک دوره، در رابطه ذکرشده در دوره بعد تعدیل می‌شود. بنابراین تعادل با سرعت به‌سمت تعادل بلندمدت حرکت می‌کند.