مقایسه فنی و اقتصادی علوفه خردکن‌های متداول در استان آذربایجان‌شرقی

Abstract

یونجه یکی از مهم­ترین گیاهان علوفه­ای به­شمار می­رود و استان آذربایجان شرقی عمده‌ترین تولید‌کننده این محصول در کشور است. یونجه برای اینکه بتواند مناسب تغذیه دام شود، ابتدا باید در اندازه مناسب خرد شود. در این پژوهش، عملکرد سه نمونه علوفه خردکن برقی گیوتینی، چاقویی و دوّار و روش دستی (قیچی سنتی) در خرد کردن دو محصول یونجه و کلش گندم مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. آزمایش به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام شد. فاکتور اول، نوع علوفه شامل یونجه و کلش گندم و فاکتور دوم، روش خرد کردن علوفه شامل علوفه خردکن­های برقی گیوتینی، چاقویی، دوار و قیچی سنتی بود. صفت­های مورد بررسی شامل شاخص طول متوسط هندسی (GML) و انحراف معیار آن، ظرفیت ماشین، انرژی ویژه و بررسی اقتصادی بود. بر اساس نتایج، استفاده از قیچی سنتی به­دلیل هزینه کارگری بالاتر، ظرفیت کار کمتر و خطرات احتمالی بیشتر، مناسب تشخیص داده نشد. چهار روش برش علوفه از نظر شاخص GML اختلاف معنی­داری نداشتند. اما شاخص انحراف معیار در سطح احتمال 95 درصد معنی­دار بود و بیشترین مقدار این شاخص مربوط به علوفه خردکن برقی دوار بود. شاخص ظرفیت کاری در هر سه نوع علوفه خردکن برقی تقریباً برابر، اما کمترین میزان ظرفیت کار مربوط به روش قیچی سنتی بود. همچنین بهترین ماشین از نظر راندمان مصرف انرژی، علوفه خردکن گیوتینی بود و علوفه خردکن‌ دوّار از این نظر کمترین بازده را‌ داشت. در مجموع، علوفه خردکن برقی گیوتینی به­دلیل انرژی ویژه کمتر و ظرفیت کاری نسبتاً بالاتر، مناسب­ترین دستگاه تشخیص داده شد.