ارزیابی مبتنی بر مدل سیاست‌های کاهش وابستگی به انرژی: مدلی بر اساس رویکرد پویایی‌شناسی سیستم

Abstract

تقاضای بالا و غیرمنطقی سوخت در ایران، مصرف بیش‌ازاندازه و گاهی غیرعقلانی سوخت در بخش‌های مختلف ازجمله حمل‌ونقل در کنار تأمین سوخت ارزان‌قیمت برای نیروگاه‌های تولید برق، عدم وجود استانداردهای صحیح در مصرف سوخت در بخش‌های مختلف، وابستگی شدید تأمین انرژی به سوخت‌های فسیلی را برای ایران به ارمغان آورده است. افزایش هزینه‌های تأمین انرژی با درنظرگیری روند افزایشی تقاضای انرژی، به‌ویژه شدت انرژی کشور، تهدیدی جدی برای امنیت انرژی کشور به شمار می رود. از‌این‌رو پژوهش حاضر با هدف تحلیل ساختار سیستمی مولد مسئله وابستگی به انرژی در ایران و همچنین ارزیابی مبتنی بر مدل سیاست‌ها و راهکارهای مطرح برای کاهش این وابستگی طراحی شده است. روش تحقیق حاضر مبتنی بر مراحل روش پویایی‌شناسی سیستم است. پس از ساخت مدل شبیه‌سازی و اعتبارسنجی آن، چهار سیاست تداوم وضع فعلی، افزایش عرضه انرژی از طریق سوخت‌های فسیلی، افزایش عرضه از طریق انرژی‌های تجدیدپذیر و همچنین مدیریت سمت تقاضا روی مدل اجرا شد. نتایج نشان می‌دهد اجرای توأم سیاست‌های مدیریت سمت تقاضا و توسعه ظرفیت انرژی‌های تجدید‌پذیر می‌تواند به‌صورت هم‌زمان کاهش میزان شاخص وابستگی به انرژی و همچنین افزایش شاخص امنیت انرژی را در بلندمدت به همراه داشته باشد.