ارائه مدلی برای انتخاب سبد پروژه ‏های پژوهش و توسعه در بنگاه ‏های یکپارچه‌ساز سیستم ‏های پیچیده

Abstract

یکی از تصمیم­ های مهم و دشوار در بنگاه ‏های یکپارچه‏ ساز سیستم ‏های پیچیده، مسئله انتخاب سبد پروژه‏ هاست. در دنیای متغیر امروز بقا و رشد شرکت‏ ها به توسعه موفق آن‏ها و ساخت محصولات و خدمات جدید وابسته است؛ بنابراین انتخاب بهینه سبد پروژه‏ های پژوهش و توسعه برای کسب‌وکار، امری ضروری است. مشکلات اصلی در فرآیند انتخاب سبد پروژه‌های پژوهش و توسعه را می‏توان در وجود تعداد زیاد اهداف کمّی و کیفی که اغلب با یکدیگر ناسازگار هستند، وابستگی بین پروژ ه‏ها، تعداد نیروی انسانی متخصص، تجربه و ترجیحات تصمیم ­گیران، برقراری توازن در زمان تحویل و ریسک و زمان‌بندی پروژه ‏ها دانست. در این پژوهش و برای تعدیل مشکلات ذکرشده، مدل چندهدفه‌ی ریاضی با در­نظر­گرفتن حداکثر­کردن پایداری سازمان (از ابعاد اقتصادی، زیست‌محیطی، اجتماعی)، حداقل‌کردن ریسک سبد و تأکید بر افزایش سرمایه‏ های فکری و حداکثر­کردن هم‌راستایی با اهداف سازمان ارائه می ‏شود و درنهایت با استفاده از یکی از روش ‏های فراابتکاری اصلاح‌شده‌ی الگوریتم ژنتیک چندهدفه با مرتب‌سازی نامغلوب (روش NSLS) به حل مدل پرداخته می ‏شود. برای بررسی اعتبار مدل نیز پروژه ‏هایی از یک بنگاه یکپارچه ‏ساز سیستم‏ های پیچیده موردبررسی قرار می ‏گیرد. یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این پژوهش، تفاوت قابل‌توجه در مدل مفهومی و پارامترهای مؤثر در فرآیند انتخاب سبد پروژه‏ ها در نمونه مورد مطالعه در کشورهای درحال‌توسعه با کشورهای توسعه‌یافته است.<br />