طراحی مدل چیره‎دستی در سازمان‎های علمی و فناورانه بر مبنای نظریه‌پردازی داده‌بنیاد (مطالعۀ موردی: جهاد دانشگاهی)

Abstract

پژوهش حاضر با هدف دستیابی به نظریه­ای در حوزۀ چیره‎دستی سازمانی به‎منظور درک بهتر این پدیده در سازمان‎های علمی و فناورانه اجرا شده است. روش تحقیق به‎صورت کیفی و مبتنی بر نظریه­پردازی داده­بنیاد است. برای گردآوری اطلاعات از مصاحبه‎های نیمه‎ساختاریافته استفاده شد و تجزیه‎وتحلیل اطلاعات به روش اشتراس و کوربین و مدل پارادایمی انجام گرفت. نمونه­گیری به روش نمونه‎گیری نظری بود و با بهره‎مندی از تکنیک‎های هدفمند (قضاوتی) و گلوله برفی (زنجیره‎ای) انجام شد که بر مبنای آن 16 مصاحبه با مدیران، اعضای هیئت علمی و خبرگان جهاد دانشگاهی که در هر دو حوزۀ پژوهش و بهره‎برداری تجربه و تخصص داشتند، صورت گرفت. نتایج تحلیل داده‎های به‎دست‎آمده از مصاحبه­ها طی فرایند کدگذاری باز، محوری و انتخابی، به ایجاد نظریۀ داده­بنیاد در حوزۀ چیره‎دستی برای سازمان‎های علمی و فناورانه منجر شد که بر مبنای آن معماری فرآیند‎هایی چیره‎دستی مبتنی بر بهره‎گیری از هوشمندی متعهدانه در کنار مهندسی پژوهش و بهره‎برداری فناورانه، به‎عنوان مفاهیم اساسی دستیابی به چیره‎دستی معرفی شدند.