عوامل موثر بر گرایش نخبگان فرهنگی به مهاجرت به کشورهای توسعه یافته

Abstract

پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مختلف موثر در گرایش نخبگان و متخصصان به مهاجرت به کشورهای توسعه یافته انجام شده است.روش مطالعه در این پژوهش از نظر هدف،کاربردی و از نظر نحوه اجرا، همبستگی از نوع توصیفی – پیمایشی می باشدمهاجرت نخبگان فرهنگی به کشورهای توسعه یافته همواره یکی از مسائل مهم در جامعه بوده است بطوریکه در دهه های اخیر این پدیده تشدید شده است با توجه به نقش نیروی انسانی متخصص و تحصیل کرده در توسعه و پیشرفت جامعه اهمیت آن بیش از پیش آشکار می شود این پژوهش تلاش کرده است ابتدا، گرایش نخبگان فرهنگی به مهاجرت را بررسی و در مرحله بعد به علل و عوامل موثر به آن بپردازد با استفاده از نظریه ها و رویکرد های متفاوت از جمله نظریه های جاذبه و دافعه ، جهانی شدن ، چرخش مغزها ، نظریه مهاجرت بین المللی نیروی انسانی به تبیین این پدیده پرداخته شده است. تاکید این پژوهش بر روی نظریه جاذبه و دافعه بوده است و نهایتاً چهار چوب نظری در ابعاد چهار گانه نظام اجتماعی ، اقتصادی ، سیاسی و فرهنگی پارسنزی دیده شده است روش تحقیق کمی با محوریت پیمایش اجتماعی بوده است در این روش با انتخاب دانشگاه های دولتی و آزاد در سطح تهران و بصورت تصادفی با 405 نفر با استفاده از پرسشنامه ساختارمند متغیرهای تحقیق بررسی شده است. آزمون روایی و پایایی انجام شده مورد قبول بوده است. یافته های تحقیق نشان می دهد گرایش نخبگان به مهاجرت به کشورهای توسعه یافته در حد بالا وجود دارد و به ترتیب عوامل فرهنگی ، اقتصادی و اجتماعی جامعه مبدا بسیار موثر بوده است . ضریب تعیین چند گانه نشان می دهد 23 درصد علل مهاجرت نخبگان به کشورهای توسعه یافته از ترکیب ابعاد چهار گانه جامعه مبدا و مقصد تشکیل شده است .