ارائه مدل مفهومی فرصت‌ها و تهدیدات به‌کارگیری و توسعه فناوری زنجیره بلوکی در جمهوری اسلامی ایران

Abstract

وضعیت گسترش فناوری در دنیای امروز به نحوی است که روند توسعه و آینده جهان در حوزه فناوری به‌صورت دقیق قابل پیش‌بینی نیست. در این بین زنجیره بلوکی به‌عنوان یک فناوری شالوده‌شکن و تحول‌گرا شدیداً مورد توجه قرار گرفته است. این فناوری یک پروتکل است که منجر می­شود تا اطلاعات به‌صورت مستقیم بین طرف‌های قرارداد در یک شبکه و بدون نیاز به واسطه­ها مبادله شوند. قابلیت‌های این فناوری فرصت‌های فراوانی را به‌ وجود آورده است؛ اما با وجود مزایای فراوان، چالش‌ها و تهدیدهای پیش روی این فناوری حائز اهمیت و قابل بررسی است. باید توجه داشت که این فناوری می‌تواند راه را برای حملات علیه سامانه‌های مبتنی بر این فناوری باز نماید و زمینه‌ساز جرائم سایبری در این حوزه باشد. در این پژوهش تلاش شده است با استفاده از روش کتابخانه‌ای ابتدا به بررسی اسناد بالادستی، مقالات و مطالعه اقدامات کشور‌های مختلف پرداخته شده و با استفاده از ابزار مصاحبه و کسب نظر نخبگان نسبت به شناسایی فرصت‌ها و تهدیدات به‌کارگیری و توسعه این فناوری در جمهوری اسلامی ایران اقدام، سپس با استفاده از روش گروه کانونی مؤلفه‌ها نهایی شده و با نظرسنجی از تعدادی از متخصصین با ابزار پرسشنامه موارد احصایی مورد تأیید و برازش قرار گیرند. بر اساس جمع‌بندی، در بخش فرصت‌ها مواردی مانند افزایش اعتماد، اجماع، افزایش امنیت داده‌ها، کاهش هزینه‌ها و در بخش تهدیدات مواردی مانند عدم وجود الزامات و قانون و مقررات، به‌کارگیری نادرست از برخی کاربردها، تضعیف حاکمیت و تغییر در الگوهای حکمرانی را می‌توان برشمرد.